.
ผู้นำโลกมุ่งหน้าเอเชียร่วม 3 เวทีซัมมิตหลักในจีน–ฟิลิปปินส์–กัมพูชา ท่ามกลางศึกชิงอิทธิพลสหรัฐฯ–จีน จับตา “ทรัมป์–สี–ปูติน” หารือสามฝ่าย ถูกเปรียบเป็น “ยัลตา 2.0”
16-11-2026
The Guardian รายงานว่า ผู้นำโลกมุ่งหน้าสู่เอเชียเพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดทางการทูตอย่างต่อเนื่อง การช่วงชิงอิทธิพลทวีความเข้มข้น ในขณะที่ประเด็นด้านการค้า เทคโนโลยี และความมั่นคงในภูมิภาค เตรียมก้าวขึ้นเป็นวาระหลักในการประชุมที่ประเทศจีน ฟิลิปปินส์ และกัมพูชา
บรรดาผู้นำโลกเตรียมเดินทางมายังทวีปเอเชีย (Asia) เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดระดับสูงที่จัดขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดสัปดาห์นี้ ท่ามกลางฉากหลังของการช่วงชิงอิทธิพลระหว่างสองมหาอำนาจอย่างประเทศจีน (China) และสหรัฐอเมริกา (US)
กรุงปักกิ่ง (Beijing) จะเป็นฝ่ายกุมความได้เปรียบในฐานะเจ้าบ้าน เมื่อเปิดเมืองเซินเจิ้น (Shenzhen) ศูนย์กลางด้านเทคโนโลยีทางตอนใต้ของประเทศ เพื่อต้อนรับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) แห่งสหรัฐอเมริกา ในการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (Asia-Pacific Economic Cooperation หรือ APEC) ซึ่งจะเปิดฉากขึ้นเพียง 2 สัปดาห์ภายหลังจากที่ผู้นำสหรัฐฯ พ่ายแพ้ในการเลือกตั้งกลางเทอม
นอกจากนี้ การประชุมสุดยอดดังกล่าวยังเกิดขึ้นตามหลังการเปิดโปงเรื่องราวสุดกระอักกระอ่วนใจที่ระบุว่า ผู้บริหารสูงสุดของบริษัท Nvidia ผู้ผลิตชิปสัญชาติอเมริกัน (US) ซึ่งครองตำแหน่งบริษัทที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลกมาอย่างยาวนาน มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับสตรีรายหนึ่งที่หน่วยข่าวกรองของสหรัฐอเมริกา (US) สงสัยว่าเป็นสายลับของจีน (Chinese)
ทั้งนี้ กลุ่มความร่วมมือทางเศรษฐกิจ APEC มีสัดส่วนผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) รวมกันมากกว่าร้อยละ 60 ของโลก และมีบทบาทหลักในการส่งเสริมการค้าเสรีและระบบพหุภาคี ทว่าการประชุมในปีนี้อาจถูกนิยามด้วยกำหนดการพบปะหารือไตรภาคีที่ได้รับการยืนยันแล้วระหว่าง ทรัมป์ (Trump) ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง (Xi Jinping) แห่งจีน (Chinese) และประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) แห่งรัสเซีย (Russia)
การประชุมร่วมกันของผู้นำทั้งสามฝ่ายถูกนำไปเปรียบเทียบกับข้อตกลงยัลตา (Yalta) ในยุคปัจจุบัน ซึ่งย้อนกลับไปในปี 1945 ประธานาธิบดีแฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ (Franklin D. Roosevelt) แห่งสหรัฐอเมริกา (US) นายกรัฐมนตรีวินสตัน เชอร์ชิลล์ (Winston Churchill) แห่งสหราชอาณาจักร (Britain) และโจเซฟ สตาลิน (Joseph Stalin) ผู้นำสหภาพโซเวียต (Soviet) ได้พบปะกันที่คาบสมุทรไครเมีย (Crimea) เพื่อแบ่งสรรปันส่วนทวีปยุโรป (Europe) ภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (Second World War) อย่างไรก็ตาม บรรดานักวิเคราะห์มองว่าโอกาสที่จะเกิดปรากฏการณ์ "ยัลตา 2.0" (Yalta 2.0) ซึ่งออกคำสั่งชี้ขาดอนาคตของประเทศยูเครน (Ukraine) และไต้หวัน (Taiwan) โดยปราศจากการมีส่วนร่วมของทั้งสองฝ่ายนั้น มีความเป็นไปได้น้อยมาก
เสี่ยวหยู ผู่ (Xiaoyu Pu) รองศาสตราจารย์ประจำภาควิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเนวาดา (University of Nevada) ให้ความเห็นว่า การพบปะกันของผู้นำทั้งสามฝ่าย "อาจมีนัยในเชิงสัญลักษณ์มากกว่าเนื้อหาสาระที่จับต้องได้ แม้ว่าตัวสัญลักษณ์เองจะมีความสำคัญอย่างยิ่งในการทูตของชาติมหาอำนาจก็ตาม"
"ทรัมป์ (Trump) ดูเหมือนจะให้ความสนใจในเรื่องการควบคุมอาวุธนิวเคลียร์และการปลดอาวุธนิวเคลียร์ ขณะที่ลำดับความสำคัญสูงสุดของ สี จิ้นผิง (Xi) น่าจะเป็นการรักษาเสถียรภาพของความสัมพันธ์กับกรุงวอชิงตัน (Washington) ควบคู่ไปกับการธำรงรักษาความเป็นหุ้นส่วนทางยุทธศาสตร์ระหว่างจีนกับรัสเซีย (Russia) ส่วน ปูติน (Putin) นั้นต้องการรักษาอำนาจต่อรองของตนเองเหนือประเด็นยูเครน (Ukraine) เอาไว้" เขากล่าว
สำหรับการประชุม APEC จะเริ่มต้นขึ้นในวันพุธ ต่อเนื่องจากการประชุมทางการทูตสำคัญอีกหลายเวที โดยเฉพาะการประชุมสุดยอดสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (Association of Southeast Asian Nations หรือ ASEAN) ณ ประเทศฟิลิปปินส์ (Philippines) ซึ่งเริ่มต้นขึ้นในวันอาทิตย์ และมีกำหนดที่ ทรัมป์ (Trump) จะเดินทางเข้าร่วมด้วย
ในระหว่างที่ผู้นำสหรัฐฯ พำนักอยู่ในกรุงมะนิลา (Manila) เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐอเมริกา (US) จะจัดการประชุมนอกรอบของกลุ่มภาคีความร่วมมือด้านความมั่นคง 4 ฝ่าย หรือ "ควอด" (Quad) ซึ่งประกอบด้วย ออสเตรเลีย (Australia) อินเดีย (India) ญี่ปุ่น (Japan) และสหรัฐอเมริกา (US) นอกจากนี้ ในช่วงเวลาเดียวกันยังมีการประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (Francophone summit) ณ ประเทศกัมพูชา (Cambodia) โดยมีนายกรัฐมนตรีมาร์ค คาร์นีย์ (Mark Carney) แห่งแคนาดา (Canadian) และประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง (Emmanuel Macron) แห่งฝรั่งเศส (French) เข้าร่วมประชุม
ประเด็นสำคัญระดับโลกที่จะถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในทุกเวทีการประชุมสุดยอดเหล่านี้ ครอบคลุมถึงห่วงโซ่อุปทานและธรรมาภิบาลด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) การปรับลดภาษีศุลกากร และการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสีเขียว โดยเป้าหมายหลักของ ทรัมป์ (Trump) มุ่งเน้นไปที่การปลดอาวุธนิวเคลียร์ ส่วนวาระสำคัญในระดับภูมิภาคจะมุ่งเน้นไปที่สถานการณ์ในทะเลจีนใต้ (South China Sea) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่กรุงปักกิ่ง (Beijing) ได้ก่อสร้างฐานที่มั่นทางทหารขนาดใหญ่ในน่านน้ำพิพาท รวมถึงปัญหาหมอกควันขนาดมหึมาจากไฟป่าในประเทศอินโดนีเซีย (Indonesian) ที่ปกคลุมไปทั่วภูมิภาค
ขณะเดียวกัน วิกฤตการณ์ด้านมนุษยธรรมและความมั่นคงในประเทศเมียนมา (Myanmar) ได้กลายเป็นวาระประจำที่ยืดเยื้อ เช่นเดียวกับสถานะของไต้หวัน (Taiwan) ซึ่งจีน (China) ไม่ให้การรับรอง โดยเกาะปกครองตนเองแห่งนี้ได้ส่งผู้ก่อตั้งบริษัทผู้ผลิตฮาร์ดแวร์เทคโนโลยี Acer เข้าร่วมการประชุม APEC ในฐานะผู้แทนพิเศษ
การปักหมุดสู่เอเชียของประชาคมโลก
ตลอดระยะเวลากว่าทศวรรษที่ผ่านมา การเข้ามามีบทบาทของกรุงวอชิงตัน (Washington) ในภูมิภาคนี้ถูกขับเคลื่อนด้วยความกังวลต่อการผงาดขึ้นของประเทศจีน (China) นับตั้งแต่สมัยประธานาธิบดีบารัค โอบามา (Barack Obama) ได้กล่าวสุนทรพจน์ต่อรัฐสภาออสเตรเลีย (Australia) ในปี 2011 ว่าสหรัฐอเมริกา (US) คือ "มหาอำนาจแห่งแปซิฟิก และเราจะปักหลักอยู่ที่นี่อย่างถาวร" อันเป็นที่มาของนโยบายที่รู้จักกันในชื่อ "การปักหมุดสู่เอเชีย" (Pivot to Asia)
ต่อมา ยุทธศาสตร์การทูตเชิงรุกและการจัดทำข้อตกลงทางการค้าดังกล่าวได้รับการสานต่อโดย โจ ไบเดน (Joe Biden) ซึ่งมุ่งหวังที่จะรวบรวมชาติพันธมิตรในทวีปเอเชียที่ต้องการรักษาสมดุลความสัมพันธ์กับมหาอำนาจทั้งสองขั้ว
นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่า รูปแบบการดำเนินนโยบายที่เน้นผลประโยชน์ต่างตอบแทนของ ทรัมป์ (Trump) ในเอเชีย (Asia) คือความต่อเนื่องของนโยบายปักหมุดสู่เอเชีย อย่างไรก็ตาม ความผันผวนและความไม่แน่นอนของประธานาธิบดีสหรัฐฯ ได้สร้างความหวาดหวั่นให้แก่บรรดาประเทศขนาดเล็ก ซึ่งมองว่าจีน (China) เป็นหุ้นส่วนที่สามารถคาดการณ์ทิศทางได้มากกว่า
ชยันต์ เมนอน (Jayant Menon) นักเศรษฐศาสตร์จากสถาบันเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา ยูซุฟ อิสฮัค (ISEAS-Yusof Ishak Institute) ของสิงคโปร์ (Singapore) ระบุว่า บรรดาประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (South-east Asia) กำลัง "วางรากฐานสำหรับอนาคตที่ลดการพึ่งพาสหรัฐอเมริกา (United States)" ด้วยการแสวงหาข้อตกลงทางการค้ากับภูมิภาคอื่น รวมถึงการค้าขายระหว่างกันเองและการทำข้อตกลงกับสหภาพยุโรป (EU)
"ท่ามกลางความไม่แน่นอนที่ยืดเยื้อและคณะรัฐบาลสหรัฐฯ ที่มุ่งมั่นจะเรียกเก็บภาษีศุลกากรด้วยทุกช่องทางตามกฎหมาย ความสามารถของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในการฝ่าฟันมาตรการภาษีระลอกใหม่จึงขึ้นอยู่กับการบูรณาการทางเศรษฐกิจในภูมิภาคที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และการกระจายตลาดส่งออกออกไปนอกเหนือจากตลาดสหรัฐอเมริกา (US)" เขาเขียนระบุในบทความของ East Asia Forum เมื่อเดือนนี้
กระนั้น นโยบายของกรุงปักกิ่ง (Beijing) ที่คาดการณ์ได้ง่ายกว่าก็ไม่ได้ทำให้ประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคยอมรับได้เสมอไป โดยนายกรัฐมนตรีหลี่ เฉียง (Li Qiang) แห่งจีน (Chinese) อาจต้องเผชิญกับการเจรจาที่ตึงเครียดเมื่อเดินทางไปยังกรุงมะนิลา (Manila) เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นทะเลจีนใต้ (South China Sea)
เมื่อเร็วๆ นี้ หวัง อี้ (Wang Yi) นักการทูตระดับสูงสุดของจีน (China) ได้เรียกร้องให้รัฐบาลกรุงมะนิลา (Manila) ควบคุมพฤติกรรมของนักการเมืองชาวฟิลิปปินส์ (Filipino) ซึ่งเขากล่าวหาว่า "ใส่ร้ายป้ายสี" กรุงปักกิ่ง (Beijing) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า ภายหลังเกิดกระแสความไม่พอใจของสาธารณชนในฟิลิปปินส์เกี่ยวกับข้อพิพาทในน่านน้ำดังกล่าว
ทั้งนี้ บรูไน (Brunei) จีน (China) มาเลเซีย (Malaysia) ฟิลิปปินส์ (Philippines) ไต้หวัน (Taiwan) และเวียดนาม (Vietnam) ต่างตกอยู่ในภาวะเผชิญหน้ากันเรื่องเขตแดนมานานหลายทศวรรษในเส้นทางเดินเรืออันพลุกพล่านแห่งนี้ ซึ่งคาดว่าอาจตั้งอยู่เหนือแหล่งสำรองน้ำมันและก๊าซธรรมชาติขนาดใหญ่ ที่ผ่านมา กรุงวอชิงตัน (Washington) ได้ส่งเรือรบเข้ามาปฏิบัติการ "เสรีภาพในการเดินเรือ" (Freedom of navigation operations) แม้จะเผชิญกับเสียงคัดค้านอย่างหนักจากจีน (Chinese) ก็ตาม ทว่าวิกฤตการณ์ที่เชื่อมโยงกับสหรัฐอเมริกา (US) ในอิหร่าน (Iran) ยูเครน (Ukraine) เวเนซุเอลา (Venezuela) รวมถึงปาเลสไตน์ (Palestine) และอิสราเอล (Israel) ได้ดึงดูดความสนใจของกรุงวอชิงตันไปเป็นส่วนใหญ่ภายใต้การดำรงตำแหน่งสมัยที่ 2 ของ ทรัมป์ (Trump)
ความพยายามที่ดำเนินมานานหลายทศวรรษในการลงนามข้อตกลงว่าด้วยทะเลจีนใต้ (South China Sea) ไม่ได้รับการคาดหมายว่าจะเกิดขึ้นในการประชุมสุดยอดอาเซียน (Asean summit) ประจำปีนี้ตามที่เคยคาดหวังไว้ก่อนหน้านี้ แม้ว่าจะมีการจัดการประชุมร่วมกันเป็นประจำทุกเดือน แต่การเจรจาจะต้องดำเนินต่อไปในปีหน้า ซึ่งเป็นวาระที่ตำแหน่งประธานอาเซียน (Asean) จะหมุนเวียนไปสู่ประเทศสิงคโปร์ (Singapore)
นอกจากนี้ บรรดานักการทูตในการประชุมสุดยอดอาเซียน (Asean summit) ยังจะมุ่งความสนใจไปที่ประเทศเมียนมา (Myanmar) ซึ่งกำลังแสวงหาหนทางในการกลับเข้าสู่ประชาคมอีกครั้ง โดยแต่ละประเทศในกลุ่มอาเซียนกำลังประเมินแนวทางในการรับมือกับประเทศเพื่อนบ้านที่ถูกโดดเดี่ยวแห่งนี้ ทั้งนี้ ช่วงเวลาของการประชุมสุดยอดในสัปดาห์นี้ยังประจวบเหมาะกับกำหนดการอ่านคำพิพากษาของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International Court of Justice หรือ ICJ) ในวันพฤหัสบดี ซึ่งอาจมีคำตัดสินให้เมียนมา (Myanmar) ต้องรับผิดชอบต่อข้อกล่าวหาเรื่องการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ สำหรับผู้นำการรัฐประหารอย่าง มิน อ่อง หล่าย (Min Aung Hlaing) ยังคงถูกสั่งห้ามไม่ให้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน (Asean) แต่ได้รับอนุญาตให้ส่งผู้แทนเข้าร่วมได้
สัปดาห์แห่งการทูตของภูมิภาคเอเชีย (Asia) ในครั้งนี้ จะตามมาด้วยการประชุมสุดยอดกลุ่มประเทศเศรษฐกิจขนาดใหญ่ 20 ชาติ (G20 summit) ในเดือนหน้าที่เมืองไมอามี (Miami) รัฐฟลอริดา (Florida) ซึ่งประธานาธิบดีสี จิ้นผิง (Xi) ได้รับการคาดหมายว่าจะเดินทางเข้าร่วม หากความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐอเมริกา (US) และจีน (Chinese) ยังคงรักษาเสถียรภาพไว้ได้อย่างต่อเนื่อง
---
IMCT NEWS
ที่มา https://www.theguardian.com/world/2026/nov/15/asia-diplomatic-summits-trump-xi-putin-apec-asean?CMP=share_btn_url