จีนเมินแนวคิด “ศูนย์ข้อมูล AI ในอวกาศ” ของมัสก์ แนะโฟกัสดาวเทียมประมวลผลข้อมูลบนวงโคจรแทน

12-3-2026

   SCMP รายงานว่า คณะผู้เชี่ยวชาญและนักวิทยาศาสตร์ระดับสูงของประเทศจีน ออกมาให้ความเห็นเชิงวิพากษ์ว่าประเทศจีนไม่ควรดำเนินรอยตามทฤษฎีของ อีลอน มัสก์ (Elon Musk) ในการจัดตั้งศูนย์ข้อมูลปัญญาประดิษฐ์ (AI Data Centres) ในอวกาศ แต่ควรหันไปมุ่งเน้นการพัฒนาระบบคอมพิวเตอร์ในวงโคจรที่มีความเหมาะสมและใช้งานได้จริงในระยะอันใกล้นี้แทน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการวิเคราะห์ข้อมูลจากดาวเทียมและการจัดเก็บข้อมูลให้ดียิ่งขึ้น

  เกา เหวิน (Gao Wen) นักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์จากมหาวิทยาลัยปักกิ่ง (Peking University) และสมาชิกสภาวิศวกรรมแห่งชาติจีน (Chinese Academy of Engineering) เปิดเผยในการให้สัมภาษณ์กับสำนักงานข่าว Sina News ระหว่างการประชุม "สองสภา" (Two Sessions) ประจำปีว่า ความต้องการใช้ไฟฟ้าไม่ใช่ปัญหาคอขวดที่สำคัญสำหรับศูนย์ข้อมูล AI ในประเทศจีน ดังนั้นจึงมีเหตุผลเพียงน้อยนิดในการเคลื่อนย้ายระบบเหล่านี้ขึ้นไปไว้ในอวกาศ

   เกา เหวิน (Gao Wen) ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้แทนสภาประชาชนแห่งชาติ (National People's Congress) กล่าวเพิ่มเติมว่า จีนควรให้ลำดับความสำคัญกับระบบประมวลผลในวงโคจรที่สามารถจัดการกับข้อมูลที่สร้างขึ้นโดยดาวเทียมโดยตรง โดยระบุว่า "ในขณะนี้ ดาวเทียมรวบรวมข้อมูลจำนวนมหาศาล แต่ข้อมูลส่วนใหญ่กลับถูกทิ้งไปก่อนที่จะถูกส่งลงมายังภาคพื้นดิน หากการประมวลผลและการวิเคราะห์สามารถทำได้ในวงโคจรเป็นอันดับแรก ดาวเทียมจะสามารถส่งกลับมาเฉพาะข้อมูลที่มีประโยชน์เท่านั้น ซึ่งจะช่วยให้ข้อมูลที่เก็บรวบรวมในอวกาศถูกนำมาใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นอย่างมหาศาล"

   แนวคิดเรื่องศูนย์ข้อมูลในอวกาศกำลังได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง โดยเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา บริษัท SpaceX ของ อีลอน มัสก์ (Elon Musk) ได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการกลางกำกับดูแลกิจการสื่อสารของสหรัฐฯ (Federal Communications Commission - FCC) เพื่อขออนุมัติการวางเครือข่ายดาวเทียมจำนวนมากถึงหนึ่งล้านดวงเพื่อทำหน้าที่เป็นศูนย์ข้อมูลในวงโคจร

  กลุ่มผู้สนับสนุนแนวคิดดังกล่าวระบุว่า ระบบเหล่านี้สามารถใช้ประโยชน์จากพลังงานแสงอาทิตย์ที่มีอยู่อย่างมหาศาลในอวกาศ และหลีกเลี่ยงความต้องการใช้น้ำจำนวนมากในการหล่อเย็นศูนย์ข้อมูล AI บนโลก ซึ่งในสหรัฐฯ (US) การเติบโตอย่างรวดเร็วของโครงสร้างพื้นฐาน AI ได้จุดชนวนให้เกิดการต่อต้านจากชุมชนต่าง ๆ ที่กังวลเรื่องการบริโภคพลังงานและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

  ทางด้าน รีเบกกา รีด (Rebekah Reed) รองผู้อำนวยการโครงการ Emerging Technology, Scientific Advancement and Global Policy แห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard University) ให้ความเห็นว่าการประมวลผลในอวกาศเป็นเป้าหมายที่คุ้มค่าต่อการดำเนินการ โดยอาจมีประโยชน์อย่างมากสำหรับการใช้งานบางประเภท โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลถูกสร้างขึ้นและถูกใช้งานในอวกาศ ซึ่งจะช่วยลดความจำเป็นในการส่งข้อมูลดิบจำนวนมหาศาลกลับมายังโลก

  "มีเหตุผลสนับสนุนที่แข็งแกร่งมากสำหรับการสนับสนุนในอวกาศลักษณะนั้นในขณะนี้ และประเทศจีนกำลังดำเนินการอยู่แล้ว" รีเบกกา รีด (Rebekah Reed) กล่าว อย่างไรก็ตาม เธอมองว่าแนวคิดการใช้สภาวะในวงโคจรเพื่อแก้ปัญหาความต้องการพลังงานอันมหาศาลในการฝึกฝน AI (AI Training) นั้น ดูมีความน่าเชื่อถือน้อยกว่ามาก

  ทั้งนี้ เมื่อปีที่ผ่านมา จีนได้ปล่อยดาวเทียม 12 ดวงแรกสำหรับโครงการที่เรียกว่า Three-Body Computing Constellation ซึ่งเป็นเครือข่ายที่ออกแบบมาเพื่อประมวลผลข้อมูลในอวกาศก่อนที่จะส่งผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์กลับมายังโลก โครงการนี้พัฒนาโดย Zhejiang Lab โดยตั้งเป้าที่จะบรรลุขีดความสามารถในการประมวลผลรวมที่ 1,000 peta operations ต่อวินาที หรือหนึ่ง quintillion operations ต่อวินาทีในที่สุด

  รีเบกกา รีด (Rebekah Reed) ตั้งข้อสังเกตว่าการนำศูนย์ข้อมูล AI ขนาดใหญ่ (Hyperscale) ขึ้นสู่วงโคจรจะมีความซับซ้อนและมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าที่คิดไว้มาก ตัวอย่างเช่น ดาวเทียมจะต้องมีแผงโซลาร์เซลล์ขนาดใหญ่เพื่อผลิตพลังงาน และต้องมีระบบระบายความร้อน (Radiators) ที่มีน้ำหนักมหาศาลเพื่อระบายความร้อน นอกจากนี้ การผลิตและการปล่อยฮาร์ดแวร์ดังกล่าวในระดับที่เสนอมานั้นยังก่อให้เกิดต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมที่สูงมากอีกด้วย

  ผลการศึกษาโดยคณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยซาร์แลนด์ (Saarland University) ในประเทศเยอรมนี (Germany) บ่งชี้ว่า เมื่อคำนวณรวมทั้งกระบวนการผลิต การปล่อยจรวด และการปลดระวางดาวเทียมออกจากวงโคจรในท้ายที่สุด พบว่ารอยเท้าทางสิ่งแวดล้อม (Environmental Footprint) โดยรวมอาจพุ่งสูงเกินกว่าศูนย์ข้อมูลที่ตั้งอยู่บนพื้นดินเสียด้วยซ้ำ

  ท้ายที่สุด รีเบกกา รีด (Rebekah Reed) ยังตั้งคำถามถึงความเป็นไปได้ในการดำเนินการตามกรอบเวลาที่ SpaceX เสนอ โดยระบุว่า "ต่อให้เริ่มดำเนินการในวันพรุ่งนี้ การนำดาวเทียมหนึ่งล้านดวงขึ้นสู่วงโคจรย่อมต้องใช้เวลา" เธอยังเสริมว่า แทนที่จะส่งศูนย์ข้อมูลขึ้นสู่อวกาศ ความพยายามควรพุ่งเป้าไปที่การค้นหาวิธีการที่ยั่งยืนมากขึ้นในการจ่ายพลังงานและการหล่อเย็นระบบบนโลกแทน

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.scmp.com/news/china/science/article/3345685/china-cant-buy-elon-musks-theory-space-based-ai-centres-experts?module=top_story&pgtype=homepage