ความเฟื่องฟูของธุรกิจศูนย์ข้อมูล (Data Center)
ความเฟื่องฟูของธุรกิจศูนย์ข้อมูล (Data Center) ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พึ่งพาความต้องการจากจีน แต่กฎระเบียบใหม่ของสหรัฐฯ กำลังทำให้เส้นทางนี้ตกอยู่ในความเสี่ยง
19-11-2026
กฎระเบียบการส่งออกฉบับใหม่ของสหรัฐฯ อาจชะลอความร้อนแรงของธุรกิจศูนย์ข้อมูล (Data Center) ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยการคุมเข้มการเข้าถึงชิป AI ขั้นสูง และมุ่งเป้าไปที่บทบาทของภูมิภาคนี้ในการให้บริการพลังประมวลผลแก่บริษัทสัญชาติจีน
ตามกฎระเบียบชั่วคราวที่กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ เผยแพร่เมื่อวันจันทร์ ศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย และอินโดนีเซีย จะต้องขอใบอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐฯ เพื่อซื้อชิป AI ขั้นสูง รวมถึงชิปจากบริษัท Nvidia
กฎระเบียบดังกล่าวระบุว่า ศูนย์ข้อมูลที่ให้บริการลูกค้ารายใหญ่จากจีนอยู่แล้ว จะมีเวลา 90 วันในการยื่นขอใบอนุญาต มิฉะนั้นจะต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านการส่งออกในอนาคต
ภูมิภาคนี้มีการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เพื่อรองรับเซมิคอนดักเตอร์ที่จำเป็นต่อการฝึกฝนและพัฒนาโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ข้อจำกัดของสหรัฐฯ ที่สกัดกั้นไม่ให้จีนเข้าถึงชิปที่ล้ำสมัยที่สุดของ Nvidia ได้ผลักดันให้บริษัทเทคโนโลยีของจีน รวมถึง Alibaba Group และ ByteDance หันไปเช่ากำลังการประมวลผลจากศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศแทน
จากประมาณการเมื่อเดือนตุลาคมโดย Institute for Progress ซึ่งเป็นสถาบันคลังสมองในกรุงวอชิงตัน คาดการณ์ว่าประมาณ 75% ของกำลังการประมวลผล AI ในต่างประเทศของจีน จะกระจุกตัวอยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภายในสิ้นปี 2026
การขยายตัวดังกล่าวตกอยู่ภายใต้การตรวจสอบที่เข้มงวดยิ่งขึ้น ในขณะที่รัฐบาลวอชิงตันเดินหน้าสอบสวน เจนเซน หวง (Jensen Huang) อดีตซีอีโอของ Nvidia
หวงได้ก้าวลงจากตำแหน่งในบริษัทที่เขาร่วมก่อตั้งขึ้นในปี 1993 หลังจากมีรายงานข่าวอื้อฉาวเรื่องความสัมพันธ์นอกสมรสหลายครั้ง รวมถึงความสัมพันธ์กับผู้ต้องสงสัยว่าเป็นสายลับจีน ซึ่งเชื่อกันว่ามีส่วนช่วยอำนวยความสะดวกในการส่งชิปของ Nvidia มูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์เข้าไปในประเทศจีน
เจสสิกา แบรนด์ต (Jessica Brandt) นักวิจัยอาวุโสด้านเทคโนโลยีและความมั่นคงแห่งชาติจากสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (CFR) กล่าวว่า ข้อจำกัดใหม่นี้มีแนวโน้มที่จะทำให้การก่อสร้างและดำเนินงานศูนย์ข้อมูลเหล่านี้ “ช้าลงและมีต้นทุนสูงขึ้น” และกฎระเบียบนี้อาจบั่นทอนรูปแบบธุรกิจของ "นีโอคลาวด์" (Neoclouds) ซึ่งเป็นผู้ให้บริการคลาวด์รุ่นใหม่ที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับการประมวลผล AI โดยเฉพาะในภูมิภาคนี้
ด้าน รีมา ภัฏฏาจารย์ (Reema Bhattacharya) หัวหน้าฝ่ายวิจัยเอเชียของบริษัทข่าวกรองความเสี่ยง Verisk Maplecroft กล่าวว่า ผู้ประกอบการมีแนวโน้มที่จะต้องเผชิญกับข้อกำหนดด้านกฎระเบียบและความมั่นคงแห่งชาติที่เข้มงวดมากขึ้น
การตรวจสอบการลงทุนในโครงการเหล่านี้ที่เข้มงวดขึ้น อาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของประเทศในเอเชียที่เคยได้รับประโยชน์อย่างมากจากการขยายตัวของศูนย์ข้อมูลในภูมิภาค
ใครได้รับผลกระทบหนักที่สุด?
นักวิเคราะห์ระบุว่า มาเลเซียมีแนวโน้มที่จะสูญเสียมากที่สุดจากข้อจำกัดใหม่นี้ เมื่อพิจารณาจากขนาดกำลังการผลิตที่กำลังก่อสร้างในรัฐยะโฮร์ และการพึ่งพาลูกค้าชาวจีนของภาคส่วนนี้
ลีอาห์ ฟาฮี (Leah Fahy) นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสด้านจีนจาก Capital Economics กล่าวว่า มากกว่าครึ่งหนึ่งของความจุศูนย์ข้อมูลในมาเลเซียเป็นศูนย์ข้อมูลแบบให้เช่าพื้นที่วางเซิร์ฟเวอร์ (Colocation facilities) โดยมีบริษัทจีนครอง “สัดส่วนงานประมวลผลจำนวนมาก”
ฟาฮีกล่าวว่า การจำกัดการเข้าถึงบริการคลาวด์ในต่างประเทศจะลดความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์ในการขยายการลงทุนเพิ่มเติม และในท้ายที่สุดจะส่งผลกระทบต่อการลงทุนจากทั้งบริษัทจีนและสหรัฐฯ
“การชะลอตัวของการลงทุนที่เกิดขึ้น จะยิ่งซ้ำเติมแรงฉุดจากการชะลอตัวที่คาดการณ์ไว้ของวัฏจักรการส่งออก AI ทั่วโลก” เธอกล่าว ซึ่งอาจฉุดการคาดการณ์การเติบโตของ GDP มาเลเซียลง 0.2 จุดเปอร์เซ็นต์ไปจนถึงปี 2028
นักวิเคราะห์จาก Goldman Sachs เขียนในบทวิเคราะห์ว่า ศูนย์ข้อมูลในมาเลเซียที่พึ่งพาลูกค้าจีนอย่างหนัก โดยเฉพาะศูนย์ที่สร้างขึ้นเพื่อการฝึกฝน AI อาจประสบปัญหาในการหาผู้เช่าพื้นที่และเติมเต็มกำลังการผลิต และอาจเหลือพลังงานไฟฟ้าสำรองที่ไม่ได้ใช้งาน อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการที่มีสัดส่วนลูกค้าผสมผสานทั้งกลุ่มผู้ให้บริการคลาวด์รายใหญ่ของสหรัฐฯ (Hyperscaler) หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรธุรกิจทั่วไป น่าจะได้รับผลกระทบค่อนข้างจำกัด
ประเทศไทย ซึ่งมีศูนย์ข้อมูลเปิดดำเนินการอยู่แล้วมากกว่า 60 แห่ง และอยู่ระหว่างการก่อสร้างอีกประมาณ 30 แห่ง ก็กำลังเตรียมรับมือกับการตรวจสอบที่เข้มงวดขึ้นเช่นกัน
ดร.กิริฎา เภาพิจิตร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ของไทย ให้สัมภาษณ์กับ เจพี ออง (JP Ong) ผู้สื่อข่าวของ CNBC ที่กรุงมะนิลาเมื่อวันอาทิตย์ว่า ประเทศไทยจะตรวจสอบศูนย์ข้อมูลที่นำเข้าชิประดับไฮเอนด์อย่างละเอียด และจะ “ปราบปราม” รายที่ลักลอบส่งออกต่อไปยังประเทศที่สาม
รมช.พาณิชย์ ระบุว่า โครงการใหม่ๆ ที่ไม่สามารถขออนุมัติจากสหรัฐฯ เพื่อนำเข้าชิปขั้นสูงได้ อาจ “ไม่สามารถก่อสร้างให้แล้วเสร็จได้” แม้ว่าศูนย์ข้อมูลที่มีอยู่เดิมซึ่งให้บริการ AI อาจจะได้รับผลกระทบน้อยกว่าก็ตาม
รัฐบาลในภูมิภาคต่างส่งสัญญาณพร้อมปฏิบัติตามข้อกำหนดของสหรัฐฯ “เราจะต้องหารือกับสหรัฐฯ เพื่อให้แน่ใจว่าชิปจะยังคงถูกส่งเข้ามาได้” และได้รับอนุญาตให้ใช้ในศูนย์ข้อมูลที่ดำเนินงานในประเทศไทย ดร.กิริฎากล่าว
ด้าน โจฮารี อับดุล กานี (Johari Abdul Ghani) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการลงทุน การค้า และอุตสาหกรรมของมาเลเซีย กล่าวเมื่อวันอังคารว่า “หากคุณต้องการอยู่ในเกมนี้ คุณก็ต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบของสหรัฐฯ”
ขณะเดียวกัน สิงคโปร์ได้ระบุว่ามีแผนที่จะเจรจาเพื่อขอ “สิทธิ์การเข้าถึงที่เชื่อถือได้” (Trusted access) สำหรับชิป AI ขั้นสูงให้แก่บริษัทของตน
ประตูที่แคบลง
อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์กล่าวว่า กฎระเบียบนี้ได้ยกเว้นบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐฯ ซึ่งเป็นการเปิดช่องทางแคบๆ ให้บริษัทจีนยังคงสามารถเช่าพลังการประมวลผลขั้นสูงจากยักษ์ใหญ่ด้านคลาวด์ของสหรัฐฯ ต่อไปได้ แม้ว่าผู้ให้บริการเหล่านั้นอาจจะระมัดระวังมากขึ้นในการปล่อยเช่าให้กับลูกค้าชาวจีนก็ตาม
“ในทางทฤษฎี บริษัทสัญชาติสหรัฐฯ อาจได้รับความได้เปรียบ” ชอง (Chong) กล่าว
“มีความเสี่ยงอย่างมากที่บริษัทจีนจะเปลี่ยนจากการเช่าพลังประมวลผลจากศูนย์ข้อมูลในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปเช่าจากศูนย์ข้อมูลในรัฐเวอร์จิเนียแทน” คริส แม็กไกวร์ (Chris McGuire) นักวิจัยอาวุโสจากสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และอดีตเจ้าหน้าที่สภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐฯ กล่าว พร้อมเรียกร้องให้วอชิงตันเร่งปิดช่องโหว่นี้ก่อนที่จะถูกนำไปใช้ประโยชน์
รีมา ภัฏฏาจารย์กล่าวเสริมว่า กำลังการประมวลผลระดับไฮเอนด์บางส่วนอาจย้ายไปยังญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และไต้หวัน แม้ว่าข้อจำกัดด้านพลังงานไฟฟ้าและที่ดินอาจจำกัดปริมาณที่ตลาดเหล่านั้นจะสามารถรองรับได้ก็ตาม
บริษัทเทคโนโลยีของจีนได้เริ่มมองหาแหล่งพลังงานประมวลผลทางเลือกนอกเอเชียตะวันออกเฉียงใต้แล้ว โดย CNBC รายงานเมื่อต้นเดือนนี้ว่า Moonshot AI ผู้พัฒนา AI สัญชาติจีน ได้พยายามเข้าถึงชิปของ Nvidia ผ่านศูนย์ข้อมูลในยุโรป
นอกจากนี้ ตามรายงานของ Financial Times ระบุว่า บริษัท Oracle ได้ยกเลิกข้อตกลงการให้เช่าชิปมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์กับ Tencent เมื่อต้นเดือนพฤศจิกายน ซึ่งเดิมทีจะช่วยให้บริษัทจีนรายนี้เข้าถึงชิป AI ขั้นสูงได้ราว 100,000 ชิ้น โดยเป็นการยอมจำนนต่อแรงกดดันจากเจ้าหน้าที่รัฐบาลสหรัฐฯ
ที่มา CNBC