โครงการ Belt and Road ของจีน เผชิญบททดสอบด้านความมั่นคงในปากีสถาน

12-2-2026

  Asia Times รายงานว่า การโจมตีที่มีการประสานงานกันอย่างเป็นระบบในจังหวัดบาลูจิสถาน (Balochistan) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของปากีสถานเมื่อเร็วๆ นี้ ได้เผยให้เห็นถึงจุดตัดที่เปราะบางระหว่างความมั่นคง ภูมิรัฐศาสตร์ และการพัฒนา ซึ่งตั้งอยู่ใจกลางระเบียงโครงสร้างพื้นฐานที่มีความสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย

  สำหรับรัฐบาลปักกิ่ง ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในเดือนมกราคมไม่ใช่เพียงเหตุการณ์ความไม่สงบภายในปากีสถานเท่านั้น แต่เป็น "บททดสอบความแข็งแกร่งเชิงยุทธศาสตร์" (Strategic stress test) สำหรับปีกตะวันตกของข้อริเริ่มแถบและเส้นทาง (Belt and Road Initiative - BRI) และความอยู่รอดในระยะยาวของระเบียงเศรษฐกิจจีน-ปากีสถาน (China-Pakistan Economic Corridor - CPEC)

  พลเรือน บุคลากรด้านความมั่นคง และสาธารณูปโภค ถูกตั้งเป้าโจมตีอย่างจงใจในการปฏิบัติการที่กลุ่มกองทัพปลดปล่อยบาลูจิสถาน (Balochistan Liberation Army - BLA) ออกมาอ้างความรับผิดชอบ ซึ่งกลุ่มนี้ถูกระบุว่าเป็นองค์กรก่อการร้ายโดยทั้งปากีสถานและสหรัฐอเมริกา

  เหตุรุนแรงดังกล่าวได้รับเสียงประณามอย่างรวดเร็วจากนานาชาติ ขณะที่ปักกิ่งในฐานะพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ที่ใกล้ชิดที่สุดของปากีสถานและเป็นนักลงทุนหลักเบื้องหลังโครงการ CPEC ได้ยืนยันจุดยืนต่อต้านการก่อการร้าย พร้อมแสดงความเป็นหนึ่งเดียวกับรัฐบาลอิสลามาบัดและไว้อาลัยแก่ผู้สูญเสีย

  ทว่านอกเหนือจากภาษาทางการทูต การโจมตีครั้งนี้ได้ย้อนกลับมาตั้งคำถามที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับความยืดหยุ่นในการตัดสินใจวางเดิมพันระยะยาวของจีนในบาลูจิสถาน และผลกระทบจากความไม่สงบที่ยืดเยื้อซึ่งมีต่ออนาคตของการเชื่อมโยงในภูมิภาค

ความรุนแรงกับการบริหารจัดการความเดือดร้อน

ความชัดเจนเป็นสิ่งสำคัญในการประเมินลักษณะของความรุนแรงครั้งนี้ การพุ่งเป้าโจมตีพลเรือน เส้นทางขนส่ง ธนาคาร และสถาบันของรัฐที่มีการประสานงานกัน ไม่ใช่การประท้วงทางการเมือง แต่เป็นแคมเปญที่มีการจัดตั้งเพื่อสร้างความหวาดกลัวและทำลายการบริหารปกครอง

บรรทัดฐานระหว่างประเทศระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ความรุนแรงที่จงใจกระทำต่อผู้ที่ไม่ใช่คู่สงครามไม่สามารถอ้างความชอบธรรมว่าเป็นการต่อต้านได้ ในขณะเดียวกัน การดำรงอยู่ของกลุ่มติดอาวุธสะท้อนถึงภาพรวมที่ซับซ้อน ซึ่งภัยคุกคามด้านความมั่นคง ความล้มเหลวในการปกครอง และความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคมทับซ้อนกันอยู่

เสถียรภาพที่ยั่งยืนในบาลูจิสถานขึ้นอยู่กับการแก้ไขปัญหาทั้งเรื่องการก่อการร้ายและความเดือดร้อนที่เป็นรากเหง้าไปพร้อมกัน มากกว่าการมองว่าสองเรื่องนี้เป็นปัญหาที่แยกขาดจากกัน

ทำเลเชิงยุทธศาสตร์ที่ไม่ใช่แค่พื้นที่ชายขอบ

สำหรับปักกิ่ง บาลูจิสถานไม่ใช่พื้นที่ชายขอบ แต่เป็น "บานพับเชิงยุทธศาสตร์" ที่เชื่อมโยงจีนตะวันตกเข้ากับทะเลอาหรับ โดยมีท่าเรือกวาดาร์ (Gwadar port) ซึ่งมักถูกเปรียบเปรยว่าเป็น "อัญมณีบนยอดมงกุฎ" ของ CPEC ทำหน้าที่เป็นเส้นทางลัดสำหรับการขนส่งพลังงานและการค้า พร้อมทั้งเป็นหมุดหมายสำคัญทางทิศตะวันตกของ BRI

การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน พลังงาน และเหมืองแร่ มูลค่าหลายหมื่นล้านดอลลาร์ผูกติดอยู่กับเสถียรภาพของจังหวัดนี้ หมายความว่าการโจมตีซ้ำๆ ใกล้กับพื้นที่ผลประโยชน์ของจีนจะส่งผลกระทบไปไกลเกินกว่าสภาพแวดล้อมความมั่นคงภายในของปากีสถาน

เหตุการณ์เหล่านี้ทดสอบความน่าเชื่อถือของการทูตผ่านโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ในภูมิภาคที่เสี่ยงต่อความขัดแย้ง ทดสอบความยั่งยืนของการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์ระยะยาวภายใต้ภัยคุกคามจากกลุ่มกบฏ และทดสอบขีดความสามารถของรัฐพันธมิตรในการรักษาความปลอดภัยให้แก่ระเบียงเศรษฐกิจที่เป็นหัวใจของการรวมกลุ่มระดับภูมิภาค

ความอดทนเชิงยุทธศาสตร์ของจีน

การตอบสนองของจีนจนถึงขณะนี้สะท้อนถึง "ความอดทนเชิงยุทธศาสตร์" มากกว่าการถอยทัพ โดยผสมผสานการประณามการก่อการร้ายต่อสาธารณะเข้ากับการสนับสนุนทางการทูตต่อปากีสถานอย่างต่อเนื่อง และเน้นย้ำถึงการเพิ่มความร่วมมือด้านความมั่นคง

การโจมตีที่ทวีความรุนแรงขึ้นในเดือนมกราคมยังเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจของปากีสถานกำลังอยู่ในสภาวะอ่อนไหว ขณะที่ประเทศพยายามสร้างเสถียรภาพการเติบโต ดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติ และขยายการพัฒนาทรัพยากรแร่ธาตุในภาคส่วนที่ทั้งจีนและพันธมิตรตะวันตกแสดงความสนใจ

ความรุนแรงที่ยืดเยื้อในบาลูจิสถานทำให้ความพยายามนี้ซับซ้อนขึ้น โดยการเพิ่มต้นทุนด้านความมั่นคง ความไม่แน่นอนในการปฏิบัติงาน และภาพลักษณ์ความเสี่ยงทางการเมืองระยะยาว อย่างไรก็ตาม การลงทุนขนาดใหญ่ระดับรัฐต่อรัฐ โดยเฉพาะการให้เงินทุนโครงสร้างพื้นฐานของจีน มักดำเนินการตามกรอบเวลาเชิงยุทธศาสตร์มากกว่ากรอบเวลาทางการค้าเพียงอย่างเดียว

พฤติกรรมในอดีตของปักกิ่งบ่งชี้ว่า โครงการเชื่อมต่อระดับเรือธงมักไม่ถูกทิ้งเพราะความไม่สงบในระยะสั้น ทว่าวิกฤตเช่นนี้มักสร้างแรงกดดันให้มีการการันตีความปลอดภัยที่เข้มงวดขึ้นและการประสานงานที่ใกล้ชิดกับรัฐบาลเจ้าบ้าน ดังนั้น การโจมตีใหญ่ในแต่ละครั้งจึงไม่ใช่ตัวจุดชนวนการถอนตัว แต่เป็น "ตัวเร่ง" ให้เกิดการผนึกกำลังด้านความมั่นคงระหว่างจีนและปากีสถานที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

บทสรุปและทิศทางในอนาคต

ปากีสถานชี้ให้เห็นถึงแหล่งกบดานข้ามพรมแดน การไหลเวียนของอาวุธจากอัฟกานิสถานหลังปี 2021 และความเป็นไปได้ของการสนับสนุนจากภายนอก รวมถึงข้อกล่าวหาที่พุ่งเป้าไปยังอินเดีย ซึ่งนิวเดลีได้ปฏิเสธ แต่สิ่งหนึ่งที่ชัดเจนคือ ความไม่สงบในบาลูจิสถานได้ส่งผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ระดับนานาชาติอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ผลประโยชน์ของจีนขยายตัวไปไกลกว่าการปกป้องโครงการรายชิ้น แต่ครอบคลุมถึงคำถามที่กว้างกว่าเกี่ยวกับเสถียรภาพในภูมิภาคและความมั่นคงของเส้นทางโครงสร้างพื้นฐานข้ามชาติ ในเชิงยุทธศาสตร์ ความไม่สงบนี้พาดผ่านไปถึงการแข่งขันเหนือระเบียงการค้าในมหาสมุทรอินเดีย เส้นทางขนส่งพลังงานในตะวันออกกลาง และดุลอำนาจระหว่างจีน สหรัฐฯ และมหาอำนาจในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียกลาง

การปฏิบัติการความมั่นคงยังคงจำเป็นในการปกป้องพลเรือนและความคิดริเริ่มด้านการพัฒนา ทว่าประสบการณ์จากเหตุการณ์กบฏหลายครั้งพิสูจน์ให้เห็นว่า การใช้กำลังเพียงอย่างเดียวมักไม่สามารถมอบสันติภาพที่ยั่งยืนได้ การเปิดกว้างทางการเมือง การปกครองส่วนท้องถิ่นที่น่าเชื่อถือ การพัฒนาที่เท่าเทียม และหลักนิติธรรมที่ชอบธรรม คือสิ่งที่จะกำหนดว่ากลุ่มติดอาวุธจะลดลงหรือฟื้นกลับมาใหม่

ท้ายที่สุดแล้ว บาลูจิสถานเปรียบเสมือนบททดสอบภาคปฏิบัติว่า "ข้อริเริ่มแถบและเส้นทาง" จะขับเคลื่อนอย่างไรภายใต้สภาวะความตึงเครียดด้านความมั่นคงที่ยืดเยื้อ ความสำเร็จของยุทธศาสตร์อันยิ่งใหญ่ (Grand Strategy) ย่อมขึ้นอยู่กับความสงบสุขในท้องถิ่นเป็นสำคัญ

---

IMCT NEWS

ที่มา https://asiatimes.com/2026/02/chinas-belt-and-road-meets-its-security-test-in-pakistan/