แอฟริกาใต้ใช้แร่กลุ่มแพลทินัม ต่อรองรีเซ็ตสัมพันธ์สหรัฐฯ -'คงพันธมิตรการค้ากับจีน' หวังดึงลงทุนแปรรูปแร่ในประเทศ

24-9-2026

   Yahoo Finance รายงานว่า ในจังหวัดลิมโปโป ทางเหนือสุดของประเทศแอฟริกาใต้ (South Africa) เป็นที่ตั้งของขุมทรัพย์แร่ธาตุสำคัญ (Critical Minerals) ซึ่งกำลังกลายเป็นหมากกลสำคัญทางการทูต โดยรัฐบาลแอฟริกาใต้พยายามใช้อำนาจผูกขาดด้านการจัดหาแร่แพลทินัมเพื่อฟื้นฟูความสัมพันธ์กับรัฐบาลวอชิงตันในยุคของ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ควบคู่กับการยกระดับความร่วมมือกับกรุงปักกิ่ง ตามการเปิดเผยเอกสารและข้อมูลการค้าโดยสำนักข่าว Semafor

     กลุ่มโลหะแพลทินัม (Platinum Group Metals: PGMs) เป็นวัตถุดิบยุทธศาสตร์สำหรับสองมหาอำนาจ โดยประเทศสหรัฐฯ (US) จำเป็นต้องใช้แพลทินัมสำหรับอุปกรณ์บำบัดไอเสีย (Catalytic Converters) ในรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปและไฮบริด ตลอดจนยุทโธปกรณ์ป้องกันประเทศ ขณะที่ประเทศจีน (China) ต้องการใช้ในอุตสาหกรรมไฮโดรเจนชีวภาพ (Green Hydrogen) นอกจากนี้ ทั้งสองชาติต่างต้องพึ่งพาแพลทินัม รูทีเนียม และอิริเดียม ในการสร้างศูนย์ข้อมูล (Data Centers) เพื่อประมวลผลระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการผลิตชิปขั้นสูง

รอยร้าววอชิงตัน-พรีโทเรีย และแรงดึงดูดจากจีน

ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และแอฟริกาใต้ตกอยู่ในภาวะตึงเครียดหลังจากรัฐบาลวอชิงตันกำหนดภาษีนำเข้า 30% ต่อสินค้าแอฟริกาใต้ ประกอบกับ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) วิจารณ์กฎหมายการเพิ่มบทบาททางเศรษฐกิจแก่คนผิวดำ (Black Economic Empowerment: BEE) และนโยบายการเวนคืนที่ดิน รวมถึงข้อพิพาทเกี่ยวกับจุดยืนต่ออิสราเอลในฉนวนกาซา ยิ่งไปกว่านั้น สหรัฐฯ เพิ่งบังคับใช้มาตรการจำกัดวีซ่ารอบใหม่ต่อเจ้าหน้าที่แอฟริกาใต้

ความตึงเครียดดังกล่าวผลักดันให้แอฟริกาใต้ขยับเข้าหาจีน โดยร่วมซ้อมรบทางเรือกับจีนและประเทศอิหร่าน (Iran) ขณะที่กรุงปักกิ่งตอบรับด้วยการยกเลิกภาษีนำเข้าสินค้าแอฟริกาใต้ทั้งหมด 0% ตามนโยบายสิทธิพิเศษทางการค้าทั่วทวีปแอฟริกา

ขุมทรัพย์ Bushveld Igneous Complex: ไพ่ใบสำคัญของพรีโทเรีย

หัวใจของยุทธศาสตร์นี้คือเหมือง 'โมกาลาเควนา' (Mogalakwena) ของบริษัท Valterra Platinum (Valterra Platinum) ซึ่งเป็นเหมืองแพลทินัมแบบเปิดที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่บนชั้นหินอัคนี Bushveld (Bushveld Igneous Complex) ซึ่งมีขนาดใกล้เคียงประเทศศรีลังกา (Sri Lanka) และถือครองปริมาณสำรองแร่ PGMs ถึง 80% ของโลก ทั้งนี้ เนื่องจากแร่สำรองอันดับสองอยู่ในประเทศรัสเซีย (Russia) ซึ่งถูกคว่ำบาตรจากสงครามยูเครน ทำให้แอฟริกาใต้กลายเป็นผู้จัดหาหลักที่ไม่อาจทดแทนได้

(ข้อมูลประกอบ: จากสถิติปี 2024 สหรัฐฯ นำเข้าแพลทินัมจากแอฟริกาใต้สูงสุดถึง 41.7% ตามด้วยประเทศรัสเซีย 12.7%, ประเทศเยอรมนี 12.3%, สหราชอาณาจักร 12.2%, ประเทศเบลเยียม 6.6%, ประเทศเกาหลีใต้ 3.1%, ประเทศแคนาดา 2.3% และอื่นๆ 9.1%)

ข้อเสนอแลกเปลี่ยนการลงทุนและการแปรรูปในประเทศ

กระทรวงการค้าของแอฟริกาใต้ และสมาคมธุรกิจสมาพันธ์แอฟริกาใต้ (Business Unity South Africa: BUSA) ได้ยื่นหนังสือต่อสำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) โดยระบุว่าแอฟริกาใต้จัดหาแร่ธาตุสำคัญ 12 ชนิดจาก 50 ชนิดตามรายการของสำนักงานสำรวจทางธรณีวิทยาแห่งสหรัฐฯ (USGS) เพื่อเสนอขยายข้อตกลงการค้า AGOA ออกไป 15 ปี แม้สภาสหรัฐฯ จะอนุมัติขยายเวลาเพียง 2 ปี แต่ คามิล อัลลี (Kaamil Alli) โฆษกรัฐมนตรีการค้า ยืนยันว่า พาร์กส์ เทา (Parks Tau) รัฐมนตรีการค้าแอฟริกาใต้ และผู้แทนการค้าสหรัฐฯ แยมมิสัน กรีร์ (Jamieson Greer) ยังคงเจรจาเพื่อดึงดูดให้นักลงทุนอเมริกันเข้ามาสร้างโรงหลอมและโรงแปรรูปในแอฟริกาใต้ แทนการซื้อเพียงวัตถุดิบดิบ

ข้อต่างเชิงยุทธศาสตร์และมุมมองภาคอุตสาหกรรม

ในมิติพลังงาน สหรัฐฯ มุ่งเน้นการใช้แพลทินัมค้ำจุนอุตสาหกรรมยานยนต์ดั้งเดิม ขณะที่จีนเร่งกักตุนแร่เพื่อพัฒนาไฮโดรเจนชีวภาพตามแผนพัฒนา 5 ปี โดย Bloomberg รายงานว่าจีนขยายกำลังการผลิตไฮโดรเจนเพิ่มขึ้นกว่า 3 เท่าตั้งแต่ปลายปี 2024 ซึ่งอาจสร้างความต้องการแร่เพิ่มขึ้น 6 ล้านออนซ์ต่อปี

อย่างไรก็ตาม ริชาร์ด สจวร์ต (Richard Stewart) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท Sibanye-Stillwater (Sibanye-Stillwater) แสดงความกังขาว่าเทคโนโลยีไฮโดรเจนจะสามารถขยายตัวได้เร็วพอที่จะชดเชยความต้องการจากยานยนต์เครื่องยนต์สันดาปในทศวรรษนี้หรือไม่ เนื่องจากกระบวนการผลิตผ่านการแยกสลายด้วยไฟฟ้า (Electrolysis) ยังคงมีต้นทุนสูง

แม้สหรัฐฯ จะวิพากษ์วิจารณ์แอฟริกาใต้ทางการเมือง แต่ความพึ่งพาแร่ PGMs ทำให้สายสัมพันธ์ทางการค้ายังคงเหนียวแน่น และหากสหรัฐฯ ปฏิเสธการร่วมลงทุนแปรรูปแร่ในท้องถิ่น ก็เสี่ยงที่จะสูญเสียเปรียบให้แก่จีนที่มีมูลค่าการค้าในทวีปแอฟริกามากกว่าสหรัฐฯ ถึง 4 เท่า

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.yahoo.com/news/world/articles/south-africa-woos-us-china-090002566.html