ยุโรปเร่งแข่ง AI หวังไล่ทันสหรัฐฯ–จีน ท่ามกลางกระแสต้าน Data Centre ขยายวงในยุโรป หวั่นกระทบแหล่งน้ำ–พื้นที่เกษตร

13-11-2026

   สำนักข่าว SCMP รายงานว่า ขณะที่ยุโรปเร่งเครื่องตามให้ทันในสมรภูมิ AI กระแสต่อต้านศูนย์ข้อมูลกลับทวีความรุนแรงขึ้น

  ศูนย์กลางปัญญาประดิษฐ์ (AI) มูลค่า 50,000 ล้านยูโรบริเวณชานกรุงปารีส (Paris) ได้กลายเป็นจุดปะทุสำคัญของกระแสต่อต้านโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีขนาดใหญ่ที่กำลังขยายตัวในทวีปยุโรป (Europe)

   ความเคลื่อนไหวในยุโรป (Europe) เพื่อต่อต้านการก่อสร้างศูนย์ข้อมูล (Data Centre) ได้ตกเป็นที่จับตามองอย่างมาก ภายหลังกระแสความไม่พอใจในลักษณะเดียวกันนี้มีส่วนช่วยจุดชนวนปรากฏการณ์ "คลื่นสึนามีสีน้ำเงิน" (blue tsunami) ที่ส่งผลให้พรรคเดโมแครต (Democrats) กลับมาครองเสียงข้างมากในรัฐสภาสหรัฐอเมริกา (US Congress) ได้ทั้งสองสภา

  บรรดานักเคลื่อนไหวต่างออกมาส่งสัญญาณเตือนถึงข้อกังวลด้านสิ่งแวดล้อม การเงิน และความมั่นคง ขณะที่คนในแวดวงอุตสาหกรรมเรียกร้องให้มีการหารือกับชุมชนท้องถิ่นอย่างรอบด้านมากยิ่งขึ้นเพื่อบรรเทาความหวาดกลัว โดยชี้ให้เห็นว่ายุโรป (Europe) ยังคงตามหลังสหรัฐอเมริกา (US) อยู่มาก ทั้งในแง่ของจำนวนศูนย์ข้อมูลและระดับความรุนแรงของการต่อต้าน

   "ทรัมป์ (Trump) ผลักดันเรื่องนี้อย่างเต็มสูบ เขาคิดว่าตัวเองเป็นพระสันตะปาปา เป็นราชาของโลก ที่จะทำอะไรตามใจชอบก็ได้... สุดท้ายเขาก็พังยับเยิน" โซฟี โกติเยร์ (Sophie Gauthier) สมาชิกกลุ่ม Collectif Stop Campus IA กล่าว

   องค์กรดังกล่าวเป็นขบวนการเคลื่อนไหวระดับรากหญ้าในท้องถิ่นที่รวมตัวกันต่อต้านโครงการ Campus IA ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็นโครงการศูนย์ข้อมูลที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป (Europe) ด้วยกำลังการผลิตรองรับสูงสุดในท้ายที่สุดถึง 1.4 กิกะวัตต์ (GW) ทั้งนี้ การก่อสร้างโครงการมูลค่า 50,000 ล้านยูโร (55,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในหมู่บ้านเล็กๆ ชื่อฟูฌู (Fouju) ซึ่งอยู่ห่างจากกรุงปารีส (Paris) ออกไปราว 55 กิโลเมตร ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อเดือนสิงหาคม และมีกำหนดเปิดดำเนินการในปี 2028 โดยได้รับการสนับสนุนทางการเงินจากประเทศฝรั่งเศส (France) สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) บริษัท Nvidia และ Mistral AI บริษัทชั้นนำด้าน AI ของฝรั่งเศส (France)

   "ในสหรัฐอเมริกา (United States) ทุกอย่างถูกขยายภาพให้ใหญ่โต แต่ทุกอย่างล้วนเป็นเรื่องจริง และเรากำลังจะได้พบเจอกับความเป็นจริงแบบเดียวกันนั้นที่โครงการ Campus IA" โกติเยร์ (Gauthier) กล่าว

   ขณะเดียวกัน ทั่วทั้งทวีปยุโรป (Europe) กลุ่มนักเคลื่อนไหว Stop Dirty Data Centres ได้จัดการประท้วงขึ้นในกว่าสิบประเทศเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา เพื่อเรียกร้องให้มีการระงับการพัฒนาศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ในทวีปเป็นการชั่วคราว จนกว่าข้อกังวลด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมจะได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม

    สำหรับในพื้นที่ฟูฌู (Fouju) บรรดานักเคลื่อนไหวได้หยิบยกข้อกังวลหลากหลายประการ ทั้งมิติด้านสิ่งแวดล้อม การเงิน และความเสี่ยงด้านความมั่นคง ซึ่งหลอมรวมกันภายใต้ความไม่ไว้วางใจอย่างลึกซึ้งต่อทิศทางการพัฒนา AI

โกติเยร์ (Gauthier) ระบุว่า พื้นที่ 90 เฮกตาร์ที่วางแผนไว้สำหรับการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลแห่งนี้ ปัจจุบันเป็นพื้นที่เกษตรกรรมคุณภาพสูงที่มีความหลากหลายทางชีวภาพอุดมสมบูรณ์ นอกจากนี้ ตัวศูนย์ข้อมูลยังจะตั้งอยู่เหนือชั้นหินอุ้มน้ำชองปิญี (Champigny) ซึ่งเป็นแหล่งผลิตน้ำดื่มหล่อเลี้ยงประชากรในเขตปริมณฑลกรุงปารีส (Greater Paris) มากกว่าหนึ่งล้านคน สำหรับเธอแล้ว การส่งมอบที่ดินลักษณะนี้เพื่อนำไปสร้างศูนย์ข้อมูล เปรียบเสมือนการยกให้อธิปไตยทางดิจิทัลมีความสำคัญเหนือกว่าอธิปไตยทางอาหาร

ทางด้านกลุ่มผู้พัฒนาโครงการได้ระบุเหตุผลสำคัญในการเลือกสถานที่ตั้งแห่งนี้ว่า เป็นเพราะอยู่ใกล้กับโครงสร้างพื้นฐานระบบไฟฟ้าแรงสูงและเส้นทางคมนาคมที่มีอยู่เดิม ประกอบกับพื้นที่ใกล้เคียงมีเพียงโครงการก่อสร้างเรือนจำเท่านั้นที่ถือว่ามีมนุษย์อาศัยอยู่

    อย่างไรก็ตาม รัฐบาลฝรั่งเศส (France) ได้สั่งห้ามไม่ให้โครงการดังกล่าวใช้น้ำจากแหล่งน้ำในท้องถิ่นเพื่อระบายความร้อนให้แก่ศูนย์ข้อมูล ซึ่งจะขับเคลื่อนด้วยหน่วยประมวลผลกราฟิก (GPU) ที่กินไฟมหาศาลและเกิดความร้อนสูง โดยกำหนดให้โครงการต้องหันไปใช้เทคนิคการระบายความร้อนแบบแห้ง (Dry cooling) แทน

โกติเยร์ (Gauthier) เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ยังมีข้อกังวลอื่นๆ สำหรับกลุ่มผู้คัดค้านโครงการ เนื่องจากแผนงานปัจจุบันไม่ได้ระบุรายละเอียดว่าศูนย์ข้อมูลจะสามารถดำเนินงานต่อไปได้อย่างไรในช่วงคลื่นความร้อนรุนแรงซึ่งเกิดขึ้นบ่อยครั้งขึ้นในฝรั่งเศส (France) นอกจากนี้ ยังมีประเด็นด้านการเงิน เมื่อพิจารณาจากสถานะทางการคลังของฝรั่งเศส (France) และความกังวลของตลาดที่เพิ่มสูงขึ้นเกี่ยวกับภาวะฟองสบู่ AI ซึ่งทำให้คนในท้องถิ่นกังวลถึงความเป็นไปได้ที่โครงการอาจถูกทิ้งร้างกลางคัน

    ในอีกด้านหนึ่ง คนในแวดวงอุตสาหกรรมต่างเห็นพ้องกันว่า ประสบการณ์จากสหรัฐอเมริกา (US) แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการสื่อสารกับชุมชนท้องถิ่นและคลี่คลายข้อกังวลของประชาชนก่อนเริ่มลงมือก่อสร้าง แต่ก็ตั้งข้อสังเกตว่าขนาดของโครงการในยุโรป (Europe) ยังไม่อาจเทียบเคียงได้กับสหรัฐอเมริกา (US) หรือประเทศจีน (China)

แดเนียล อับบู (Daniel Abbou) กรรมการผู้จัดการสมาคม AI แห่งเยอรมนี (German AI Association) และประธานสภา AI แห่งยุโรป (European AI Forum) มองว่า อุตสาหกรรม AI ในยุโรป (Europe) "ยังไปไม่ถึงจุดนั้น" และยังเร็วเกินไปที่จะพูดถึงภาวะฟองสบู่ในภาคส่วนนี้

"มันก็เหมือนกับการบอกว่าคุณอยู่ในอ่างอาบน้ำที่ว่างเปล่า หรืออ่างที่มีน้ำอยู่แค่ครึ่งเดียว แต่กลับกลัวว่าน้ำจะล้นอ่าง" เขากล่าว พร้อมเสริมว่าเขาไม่กังวลว่าขบวนการต่อต้านจะขยายตัวจนรุนแรงเทียบเท่ากับในสหรัฐอเมริกา (US) เนื่องจากฉันทามติร่วมกันในยุโรป (Europe) คือความจำเป็นที่จะต้องเร่งพัฒนาตามให้ทัน

ช่องว่างดังกล่าวปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน โดยข้อมูลจากสมาคมศูนย์ข้อมูลแห่งยุโรป (European Data Centre Association) ระบุว่า ณ สิ้นปี 2025 ทวีปยุโรป (Europe) ซึ่งรวมถึงสหราชอาณาจักร (UK) มีกำลังการผลิตศูนย์ข้อมูลที่ติดตั้งแล้วอยู่ที่ 14.78 กิกะวัตต์ (GW) ในทางตรงกันข้าม ข้อมูลจาก S&P Global ระบุว่าโครงข่ายไฟฟ้าของสหรัฐอเมริกา (US) จ่ายพลังงานให้แก่ศูนย์ข้อมูล ซึ่งรวมถึงเหมืองขุดคริปโทเคอร์เรนซี สูงถึง 64.4 กิกะวัตต์ (GW) ในปี 2025

"ยุโรป (Europe) ไม่ได้มีปัญหาการใช้อำนาจครอบงำเกินขอบเขตของบริษัทขนาดใหญ่มากมายเท่ากับในสหรัฐอเมริกา (US)" อับบู (Abbou) กล่าว

    ทั้งนี้ ยังไม่มีผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีฝรั่งเศส (France) รายใหญ่คนใดที่ออกมาเรียกร้องให้ระงับหรือสั่งห้ามการก่อสร้างศูนย์ข้อมูลโดยสิ้นเชิง อย่างไรก็ตาม ฌอง-ลุค เมลองชง (Jean-Luc Melenchon) ผู้สมัครสายซ้ายจัด ต้องการให้มีการระงับการสร้างศูนย์ข้อมูลที่ "ไม่ได้อยู่ภายใต้อธิปไตยของชาติ" เป็นการชั่วคราว ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการต่อต้านไม่ให้ฝรั่งเศส (France) ตกเป็น "อาณานิคมทางดิจิทัล" ของสหรัฐอเมริกา (US)

    สำหรับที่หมู่บ้านฟูฌู (Fouju) การต่อสู้ยังคงดำเนินต่อไป โดยมีการรวบรวมรายชื่อผู้สนับสนุนคำร้องเพื่อยุติโครงการได้แล้วมากกว่า 76,000 รายชื่อ ขณะที่กลุ่มเคลื่อนไหวหลายกลุ่มได้ยื่นฟ้องร้องดำเนินคดีทางกฎหมายอย่างต่อเนื่องในเดือนกันยายนและตุลาคม เพื่อขอให้เพิกถอนใบอนุญาตก่อสร้างในพื้นที่ดังกล่าว ซึ่ง โกติเยร์ (Gauthier) ระบุว่า ชาวบ้านในท้องถิ่นที่คัดค้านโครงการนี้ต่างเตรียมพร้อมรับมือกับการต่อสู้ที่ยืดเยื้อยาวนานประดุจ "การวิ่งมาราธอน" แล้ว

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.scmp.com/economy/policy/article/3374214/europe-races-catch-ai-data-centre-backlash-gains-momentum?module=top_story&pgtype=homepage