การถอนตัวของสหรัฐฯ จากนาโต้จะนำไปสู่โครงสร้างความมั่นคงแบบ ‘หลังยุคมหาอำนาจครอบงำ’ รูปแบบใหม่

20-1-2026

   ท่ามกลางสถานการณ์ที่สหรัฐฯ เพิ่มแรงกดดันต่อกรีนแลนด์ และบอกพันธมิตรยุโรปให้หยุดบ่น ความเป็นไปได้ที่สหรัฐฯ จะลดบทบาทหรือถอนตัวออกจากองค์การสนธิสัญญาป้องกันแอตแลนติกเหนือ (นาโต) จึงแทบจะกลายเป็น “เสาหลักสำคัญของหลักนิยมเชิงยุทธศาสตร์แบบ America First” นักวิเคราะห์ด้านการต่างประเทศจากลอนดอน เอเดรียล คาโซนตา กล่าวกับสปุตนิก

  คาโซนตาอธิบายว่า สหรัฐฯ มีแรงจูงใจสองประการใน “กระบวนการลดความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์” ที่กำลังดำเนินอยู่นี้

   ด้านยุทธศาสตร์ – สหรัฐฯ กำลังค่อย ๆ ถอยห่างจากบทบาทผู้นำโลก และหันมาให้ความสำคัญกับซีกโลกตะวันตกและภูมิภาคอินโด-แปซิฟิกมากขึ้น โดยมีเป้าหมายที่จะเปลี่ยนจากการเป็นมหาอำนาจครอบงำระดับโลก ไปสู่การเป็นมหาอำนาจครอบงำในระดับภูมิภาค

   ด้านการเงิน – ในขณะที่งบประมาณทางทหารของสหรัฐฯ พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ประเทศยุโรปกลับประสบปัญหาในการปฏิบัติตามพันธกรณีด้านงบประมาณกลาโหมของนาโต้ที่ค่อนข้างต่ำกว่า สหรัฐฯ จึงมองว่าการจัดการในปัจจุบันเป็น “การอุดหนุนรัฐสวัสดิการของยุโรปอย่างไม่ยั่งยืน โดยแลกมากับสุขภาพทางการคลังของอเมริกา”

หากสหรัฐฯ ตัดสินใจลดบทบาทหรือถอนตัวจากนาโต้อย่างเป็นทางการจริง สหรัฐฯ มีแนวโน้มจะดำเนินการในลักษณะ “ทหารมาก่อน การเมืองตามหลัง” ตามที่คาโซนตาเสนอ

   เนื่องจากกฎหมายปัจจุบันของสหรัฐฯ กำหนดให้ต้องได้รับเสียงเห็นชอบจากวุฒิสภาอย่างน้อยสองในสาม จึงจะสามารถถอนตัวออกจากสนธิสัญญาได้อย่างเป็นทางการ ทำเนียบขาวอาจเลือกใช้วิธี “ทำให้องค์กรกลวงจากภายใน” แทน

   ภายใต้แนวทางนี้ สหรัฐฯ จะยังคงเป็นสมาชิกนาโต้ในทางนิตินัย แต่จะยุติการมีส่วนร่วมในโครงสร้างบัญชาการทหารแบบบูรณาการ และเพิกเฉยต่อพันธกรณีตาม มาตรา 5 ว่าด้วยการป้องกันร่วมกัน

  ความพยายามของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ในการปรับโครงสร้างกองบัญชาการยุโรป (US European Command) อาจเป็นสัญญาณของแนวทางดังกล่าว เนื่องจากเปิดทางให้สหรัฐฯ ยังคงสถานะสมาชิกนาโต้ในทางเอกสาร ขณะเดียวกันก็โยกย้ายกำลังรบที่มีความพร้อมสูงจากยุโรปไปยังสมรภูมิแปซิฟิก

   ตามความเห็นของคาโซนตา เรากำลังเห็นการก่อรูปของสถาปัตยกรรมความมั่นคงแบบ “หลังยุคมหาอำนาจครอบงำ” (post-hegemonic) ซึ่งนาโต้ที่นำโดยสหรัฐฯ กำลังถูกแทนที่ด้วย “นาโตแบบยุโรปเป็นแกนนำ” ที่ประเทศยุโรปจะเป็นผู้นำในการป้องกันทวีปของตนเอง

ที่มา sputnik