“กับดักธูซิดิดีส” (Thucydides Trap) 

16-5-2026

   การที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง แห่ง CCP ใช้คำว่า “กับดักธูซิดิดีส” (Thucydides Trap) ระหว่างกล่าวเปิดการพบกับ @POTUS ทำให้หลายคนถึงกับงงว่า...“นี่มันหมายความว่ายังไงกันแน่?”

   คำพูดของสีเกี่ยวกับ “กับดักธูซิดิดีส” เป็นตัวอย่างคลาสสิกของการส่งสัญญาณทางการทูตแบบจีน — ภายนอกดูสุภาพ แต่ภายในแหลมคมและมีนัยอย่างมาก

   มันคือการเตือนประธานาธิบดีของเรา (รวมถึงทั้งโลก) ว่า ปักกิ่งและสี จิ้นผิง มองตัวเองว่าเป็น “มหาอำนาจขาขึ้น” ที่กำลังแข่งขันเชิงโครงสร้างกับ “เจ้าโลกเดิม” อย่างสหรัฐอเมริกา และหากสหรัฐฯ ไม่ยอมปรับตัวเพื่อรองรับการผงาดขึ้นของจีน ก็อาจนำไปสู่ความขัดแย้งครั้งใหญ่ ซึ่งอเมริกาไม่สามารถแบกรับได้อีกแล้ว

   และสีรู้ดีว่า ปัจจุบันประชาชนอเมริกันแทบไม่มีแรงสนับสนุนต่อสงครามใหม่เพิ่มเติมอีกต่อไป หากมองอีกมุมหนึ่ง สี จิ้นผิงกำลังตั้งใจใช้คำนี้เพื่อวางบทบาทให้:

จีน = สปาร์ตา (มหาอำนาจใหม่ที่กำลังเติบโต มีพลัง และ “สมควร” มีอิทธิพลมากขึ้น)

สหรัฐฯ = เอเธนส์ (มหาอำนาจเดิมที่ยังแข็งแกร่ง แต่หวาดกลัวและกำลังถดถอย)

สำหรับนักศึกษาด้านสงครามบางคน การเปรียบเทียบนี้อาจไม่สมบูรณ์แบบนัก แต่สิ่งสำคัญคือ เขา “เลือก” ใช้วลีนี้ ซึ่งต้องได้รับการวิเคราะห์อย่างจริงจัง

สี จิ้นผิงกำลังส่งสัญญาณว่า สหรัฐฯ ควรถอยออกอย่างสง่างาม โดยเฉพาะในเรื่อง:

   ไต้หวัน ข้อจำกัดด้านการค้าและเทคโนโลยีและการครอบงำภูมิภาคของสหรัฐฯ แทนที่จะพยายามขัดขวาง “การฟื้นฟูความยิ่งใหญ่ของจีน” พูดอีกแบบ มันคือคำเตือนที่ซ่อนอยู่: หากกดดันมากเกินไป (เช่น เรื่องไต้หวันหรือการ decoupling)

ความตึงเครียดเชิงโครงสร้างอาจพาโลกไปสู่ “สถานที่อันตรายอย่างยิ่ง” และผมเชื่อว่า การที่สีหยิบทฤษฎีสงครามโบราณนี้ขึ้นมา พัวพันโดยตรงกับประเด็นไต้หวัน

แต่ในเวลาเดียวกัน มันก็เป็นภาษาความร่วมมือด้วยเช่นกัน นี่คือ “ภาษาสองชั้นทางการทูต” แบบที่จีนเชี่ยวชาญมาก

สี จิ้นผิงกำลังพูดถึง “ระเบียบโลกใหม่” และ “อนาคตที่ดีกว่าสำหรับมนุษยชาติ” เพราะเขารู้ดีว่า ทั้งโลกกำลังจับตา ฟัง และวิเคราะห์ทุกคำพูด

นี่คือรูปแบบการทูตมาตรฐานของ CCP: เปิดประตูให้ยังเจรจาต่อได้ แต่โยนภาระให้สหรัฐฯ เป็นฝ่ายต้องหลีกเลี่ยงการยกระดับความขัดแย้ง

สรุปง่าย ๆ — จะชอบหรือไม่ก็ตาม

สี จิ้นผิงกำลังบอกทรัมป์ว่า: “ตอนนี้คุณอยู่ในบ้านของผม และที่นี่ เราเป็นคนกำหนดกติกา”

เพิ่มเติมสำหรับข้อมูล: ธูซิดิดีสคือผู้เขียนบันทึกเกี่ยวกับสงครามเพโลพอนนีเซียน ซึ่งเป็นสงครามยาวนาน 27 ปี (431–404 ปีก่อนคริสตกาล) ระหว่างเอเธนส์กับสปาร์ตา

สงครามเกิดขึ้นเพราะสปาร์ตาหวาดกลัวการขยายอำนาจของเอเธนส์

สุดท้าย เอเธนส์พ่ายแพ้อย่างสิ้นเชิง เปลี่ยนโฉมโลกกรีกโบราณ และยุติ “ยุคทอง” ของมัน

สงครามเพโลพอนนีเซียนกินเวลานานกว่าสองทศวรรษ ถ้าจะเปรียบเทียบกับปัจจุบัน ผมคิดว่าเราอาจอยู่ในช่วงปลายควอเตอร์ที่สามของเกมแล้ว และ “เวลา” มักเข้าข้างคนที่สร้างนาฬิกา ไม่ใช่คนที่เอาแต่เฝ้ามองนาฬิกา

เราควรจำไว้ว่า @realDonaldTrump ไม่ใช่คนเดียวที่เข้าใจ หรือเคยอ่าน “The Art of the Deal”

---------------------