ความสงบในช่องแคบฮอร์มุซอาจอยู่ได้ไม่นาน

18-6-2026

  ข่าวข้อตกลงหยุดยิงนี้ซึ่ งทำให้ราคาน้ำมันลดลง 4% ในตอนแรก ดูเผิน ๆ เหมือนเป็นชัยชนะของการทูต สหรัฐฯ และอิหรานได้ตกลงยุติช่วงล่าสุดของการเผชิญหน้า และเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งไม่พลาดที่จะกล่าวถ้อยคำเชิงดราม่า ได้ประกาศทันทีบน Truth Social ว่า: “เรือของโลก จงเริ่มเครื่องยนต์ของคุณ ปล่อยให้น้ำมันไหล!”

  แต่ใครก็ตามที่มองลึกเกินปฏิกิริยาของตลาด จะเห็นว่าน้ำมันดิบยังต้องผ่านกับดักทุ่นระเบิด

  ใช่ นี่เป็นความก้าวหน้าทางการทูตที่สำคัญที่สุดนับตั้งแต่การโจมตีร่วมของสหรัฐฯ และอิสราเอลต่ออิหรานในเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งจุดชนวนความขัดแย้งที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคนและเขย่าตลาดพลังงานโลก ใช่ ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งถูกอิหรานปิดกั้นมาหลายเดือน คาดว่าจะเปิดอีกครั้งในวันศุกร์ แต่ข้อตกลงนี้ไม่ใช่ข้อตกลงสันติภาพฉบับสุดท้าย

  ปัญหาหลักยังคงเป็นโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน อนาคตของมันถูกเลื่อนออกไปเป็นระยะเวลา 60 วันของ “การเจรจาเพิ่มเติม” ขณะที่เตหะรานได้สะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะใกล้ระดับอาวุธมากกว่า 400 กิโลกรัมแล้ว ขณะที่ทรัมป์ซึ่งยกเลิกข้อตกลงนิวเคลียร์ปี 2015 ที่เจรจาในยุคบารัค โอบามา กำลังถูกบีบให้กลับเข้าสู่โต๊ะเจรจาภายใต้เงื่อนไขที่แย่กว่าเดิม

  นี่สร้างกับดักทางการเมืองที่ชัดเจน เพราะสายเหยี่ยวรีพับลิกันได้เตือนแล้วว่าข้อตกลงนิวเคลียร์ใด ๆ จะต้องส่งให้สภาคองเกรสพิจารณา ดังนั้นทรัมป์จึงเสี่ยงถูกกล่าวหาว่าอ่อนข้อ หรือไม่เช่นนั้นข้อตกลงทั้งหมดอาจล่มก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมในเดือนพฤศจิกายน

  สหรัฐฯ ฉีกข้อตกลงอิหร่าน ตอนนี้อาจต้องยอมรับข้อตกลงที่อ่อนกว่า ความเสี่ยงประการที่สองคืออิสราเอล นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู และรัฐมนตรีกลาโหมอิสราเอล คัตซ์ ได้ระบุชัดว่า กองทัพอิสราเอลจะยังคงอยู่ใน “เขตความมั่นคง” ในเลบานอน ซีเรีย และกาซาอย่างไม่มีกำหนด คัตซ์ยังเตือนว่าหากอิหร่านโจมตีอิสราเอลเกี่ยวกับเหตุการณ์ในเลบานอน อิสราเอลจะตอบโต้ “อย่างเต็มกำลัง”

   อิหร่าน ในขณะเดียวกัน ได้ทำให้การหยุดยิงเต็มรูปแบบในเลบานอนเป็นหนึ่งในข้อเรียกร้องหลักของตน และนั่นทำให้เลบานอนกลายเป็นระเบิดเวลาที่อาจปะทุได้ไม่ว่าจะมีข้อตกลงใหญ่เพียงใดระหว่างวอชิงตันกับเตหะราน

  ตลาดอาจตอบสนองเร็วเกินไปเช่นกัน นักวิเคราะห์ ITC Markets ชอน คาลโลว์ เตือนอย่างถูกต้องว่า การขาดรายละเอียด โดยเฉพาะเรื่องเสรีภาพในการเดินเรือ เป็นสิ่งที่น่ากังวล นักลงทุนรีบเทขายน้ำมัน แต่จะเกิดอะไรขึ้นหากเรือบรรทุกน้ำมันต้องเผชิญกับเรือลาดตระเวนอิหร่านอีกครั้งในสัปดาห์หน้า? ราคาที่ตกลงอย่างรวดเร็วสามารถสร้างความปั่นป่วนได้พอ ๆ กับราคาที่พุ่งขึ้น

  อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้มีพื้นฐานอยู่บ้าง เพราะทรัมป์ต้องการราคาน้ำมันที่ต่ำลงก่อนการเลือกตั้งกลางเทอม อิหร่านต้องการการผ่อนคลายคว่ำบาตรและการปลดล็อกทรัพย์สินมูลค่า 25,000 ล้านดอลลาร์ รัฐยุโรปตะวันตกที่นำโดยบรัสเซลส์ ลอนดอน เบอร์ลิน ปารีส และโรม ก็พร้อมจะเสนอการผ่อนคลายคว่ำบาตรแลกกับ “การดำเนินการที่ตรวจสอบได้” เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์

   คำถามที่แท้จริงคือ โครงสร้างที่เปราะบางนี้จะอยู่ได้นาน 60 วันหรือไม่ เพราะในตะวันออกกลาง ความเงียบในช่องแคบอาจกลายเป็นเพียงความสงบก่อนพายุลูกใหม่เท่านั้น

โดย Oleg Akulinichev นักตะวันออกศึกษา และรองประธานคณะกรรมาธิการธุรกิจรัสเซีย–อิหราน ภายใต้หอการค้าและอุตสาหกรรมแห่งสหพันธรัฐรัสเซีย