รัสเซียใช้อินเดียเป็นฮับซัพพลายเชน ป้อนอุตสาหกรรมกลาโหมด้วยเทคฯ และสินค้าด้านความมั่นคงจากยุโรป-อังกฤษ

1-8-2026

  สำนักข่าว POLITICOEurope รายงานว่า บริษัทด้านกลาโหมและความมั่นคงของรัสเซีย (Russia) กำลังใช้ห่วงโซ่อุปทานในอินเดีย (India) เพื่อนำเข้าสินค้าที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงหลายพันรายการที่ผลิตในยุโรปเป็นต้นทาง ตามข้อมูลใหม่ที่ติดตามขนาดของการค้าดังกล่าวซึ่งแบ่งปันกับสำนักข่าว POLITICO

  ยิ่งไปกว่านั้น ข้อตกลงการค้าล่าสุดของนิวเดลี (New Delhi) กับสหราชอาณาจักร (UK) และสหภาพยุโรป (EU) เสี่ยงที่จะเปิดเผยการส่งออกสินค้าอ่อนไหวและสินค้าใช้งานสองทาง (dual-use goods) ต่อห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรมที่เชื่อมโยงกับรัสเซียในอนุทวีปอินเดียมากขึ้น ตามคำเตือนของนักวิจัย

ข้อตกลงการค้ายุโรป-อินเดีย: โอกาสและความเสี่ยง

นายเดวิด วีญโญ (David Vigneault) หัวหน้าเจ้าหน้าที่ข่าวกรองของบริษัท Strider Technologies และอดีตหัวหน้าหน่วยข่าวกรองความมั่นคงแคนาดา (Canadian Security Intelligence Service) กล่าวว่า ข้อตกลงการค้าใหม่ของยุโรปและสหราชอาณาจักรกับอินเดียเปิดโอกาสทางเศรษฐกิจที่สำคัญ แต่ยังต้องการให้รัฐบาลและภาคธุรกิจมอง "ภูมิทัศน์การแข่งขันอย่างตรงไปตรงมาควบคู่กับโอกาสเหล่านี้"

50,000 รายการสินค้าอ่อนไหวถูกส่งผ่านอินเดียไปรัสเซีย

นักวิจัยของ Strider ติดตามสินค้าที่ถูกควบคุมหรืออ่อนไหว 50,000 รายการจากประเทศที่สาม ซึ่งถูกส่งผ่านอินเดียไปยังรัสเซียหลังจากประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน (Vladimir Putin) สั่งการรุกรานยูเครน (Ukraine) เต็มรูปแบบในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2022

บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลศุลกากรโดยใช้รหัสผลิตภัณฑ์มาตรฐานสากลเพื่อระบุผลิตภัณฑ์ที่ผลิตในยุโรปซึ่งถูกส่งออกจากอินเดียไปรัสเซียในเวลาต่อมา เป็นการเปิดเผยขนาดของการค้านี้เป็นครั้งแรก ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวรวมถึงอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักร เครื่องมือแม่นยำสูง อุปกรณ์ขนส่ง โลหะ และชิ้นส่วนไฟฟ้าขั้นสูง

ตัวเลขพุ่งพรวดหลังการรุกรานยูเครน

ระหว่างการรุกรานจนถึงต้นปี ค.ศ. 2025 ข้อมูลแสดงการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของการส่งออกจากอินเดียไปรัสเซีย ในส่วนของสินค้าอ่อนไหวหรือใช้งานสองทางที่มีต้นกำเนิดจากสหราชอาณาจักร (เพิ่มขึ้นร้อยละ 180) สวิตเซอร์แลนด์ (Switzerland) (เพิ่มขึ้นร้อยละ 131) สวีเดน (Sweden) (เพิ่มขึ้นร้อยละ 455) และฝรั่งเศส (France) (เพิ่มขึ้นร้อยละ 98) เมื่อเทียบกับ 3 ปีก่อนการรุกรานของมอสโก (Moscow)

ปริมาณการส่งออกสินค้าที่มีต้นกำเนิดจากเยอรมนี (Germany) ยังคงมีนัยสำคัญ แม้ว่าการค้าจะลดลงก็ตาม

เส้นใยคาร์บอนฝรั่งเศสถึงมือบริษัทในเครือทหารรัสเซีย

เมื่อปีที่แล้ว เส้นใยคาร์บอน (carbon fiber) ที่มีต้นกำเนิดจากฝรั่งเศสถูกส่งถึงบริษัทรัสเซียที่ถูกขึ้นบัญชีเป็นส่วนหนึ่งของอุตสาหกรรมทหารของประเทศ ตามที่นักวิจัยพบ เส้นใยคาร์บอนใช้ในอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ โดรน ขีปนาวุธ และผลิตภัณฑ์กลาโหมอื่นๆ ผู้นำเข้ารายดังกล่าวจัดส่งสินค้าให้บริษัทที่ถูกคว่ำบาตรหลายแห่ง

ชิ้นส่วนที่มีต้นกำเนิดจาก EU หรือสหราชอาณาจักรยังเสี่ยงที่จะถูกประกอบในอินเดียเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปเพื่อส่งต่อไปรัสเซีย กิจการร่วมค้าของบริษัท Rostec ซึ่งเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมกลาโหมของรัฐรัสเซีย กับหุ้นส่วนชาวอินเดียภายใต้นโยบาย "Make in India" ของนิวเดลี ตอกย้ำความเสี่ยงนี้

จำนวนรายการธุรกรรมสินค้าอ่อนไหวที่ส่งออกจากอินเดียไปรัสเซียซึ่งมีต้นกำเนิดจากสหรัฐฯ (US) ญี่ปุ่น (Japan) แคนาดา (Canada) และออสเตรเลีย (Australia) ก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน

ความสัมพันธ์เชิงประวัติศาสตร์รัสเซีย-อินเดีย

ผลการศึกษาตอกย้ำหลักฐานที่เพิ่มมากขึ้นว่าอินเดียกลายเป็นช่องทางสำคัญสำหรับเทคโนโลยีตะวันตกที่อ่อนไหวไหลเข้าสู่รัสเซียแม้จะมีมาตรการคว่ำบาตร

นายนิโคลัส เฟนตัน (Nicholas Fenton) รองผู้อำนวยการโปรแกรมยุโรป รัสเซีย และยูเรเชียของศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์และระหว่างประเทศ (Center for Strategic and International Studies: CSIS) กล่าวว่า "นี่คือสิ่งที่เราเห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าตั้งแต่ปี ค.ศ. 2022 และเราน่าจะยังคงเห็นต่อไป"

ในรายงานล่าสุดของศูนย์ นายเฟนตันและผู้เขียนร่วมระบุว่าอินเดียเป็นผู้จัดหาอิเล็กทรอนิกส์สำคัญที่เป็นไปได้ให้รัสเซีย จากการทบทวนข้อมูลศุลกากร

ความสัมพันธ์รัสเซีย-อินเดียย้อนกลับไปถึงสายสัมพันธ์ของอินเดียกับสหภาพโซเวียตในช่วงสงครามเย็น (Cold War) อินเดียยังคงเป็นลูกค้าอาวุธรายใหญ่ที่สุดรายหนึ่งของรัสเซีย ขณะที่มอสโกพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานการผลิตของอินเดียมากขึ้นเพื่อช่วยค้ำจุนความพยายามสงคราม ตามที่นายเฟนตันอธิบาย

"เมื่อเรามองระบบอาวุธรัสเซียที่ยึดได้ โดรน อะไรก็ตาม และชาวยูเครนไปเปิดดู จะพบชิ้นส่วนตะวันตกอยู่ข้างในทั้งนั้น" นายเฟนตันกล่าว

การส่งออกของยุโรปเสี่ยงซ้ำเติมสงครามรัสเซีย

การส่งออกของยุโรปเสี่ยงที่จะเป็นเชื้อเพลิงเพิ่มเติมให้สงครามของรัสเซีย เมื่อบริษัทยุโรปขยายการผลิตและการจัดหาวัสดุในอินเดีย นักวิเคราะห์เตือนว่าความท้าทายอาจยากขึ้นในการตรวจสอบ

ขณะนี้บริษัทต่างๆ สามารถค้าขายภายใต้เงื่อนไขของข้อตกลงการค้าสหราชอาณาจักร-อินเดีย ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ส่วนการให้สัตยาบันข้อตกลงการค้า EU-อินเดียฉบับใหม่คาดว่าจะเกิดขึ้นในต้นปีหน้า เมื่อบริษัทต่างๆ มองอินเดียเป็นศูนย์กลางการผลิตมากขึ้น ความเป็นหุ้นส่วนด้านกลาโหมระหว่างอินเดียกับสหราชอาณาจักรและ EU ก็กำลังลึกซึ้งห่วงโซ่อุปทานด้านความมั่นคงและสินค้าใช้งานสองทางในอนุทวีปด้วยเช่นกัน

มอสโกขยายห่วงโซ่อุปทานในอินเดียตั้งแต่รุกรานยูเครน

นับตั้งแต่การรุกรานยูเครน มอสโกยังดำเนินการขยายห่วงโซ่อุปทานด้านกลาโหมและสินค้าใช้งานสองทางในอินเดีย ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2022 สมาพันธ์อุตสาหกรรมอินเดีย (Confederation of Indian Industry) เป็นเจ้าภาพต้อนรับบริษัทรัสเซียด้านน้ำมันและก๊าซ การบินและอวกาศ เหมืองแร่ บริการทางการเงิน โทรคมนาคม และซีเมนต์ ซึ่งอาจมีการใช้งานสองทางทั้งทางทหารและพลเรือน ในคณะการค้าอย่างน้อย 3 ครั้งที่กรุงนิวเดลีและมุมไบ (Mumbai)

นโยบาย "Make in India" เอื้อให้ส่งผ่านชิ้นส่วนตะวันตก

"งานวิจัยของเราแสดงว่ารัสเซียกำลังใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศการผลิต การวิจัย และเทคโนโลยีเหล่านี้จำนวนมาก เพื่อรักษาการเข้าถึงขีดความสามารถที่สำคัญและหลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร" นายวีญโญกล่าว

รายงานของ Strider พบว่านโยบาย "Make in India" ของนิวเดลีทำให้การส่งผ่านชิ้นส่วนที่มีต้นกำเนิดจากตะวันตกผ่านตัวกลางในอินเดียง่ายขึ้น "เมื่ออินเดียลึกซึ้งบทบาทเป็นศูนย์กลางการผลิตระดับโลก ความทึบของห่วงโซ่อุปทานที่ซับซ้อนและข้ามเขตอำนาจศาลหลายแห่ง จะเพิ่มภาระการบังคับใช้กฎหมายต่อบริษัทยุโรป" รายงานระบุ

"การปราบปรามเป็นเรื่องยุ่งยากมาก"

นักวิเคราะห์เตือนว่าการเข้มงวดการบังคับใช้จะไม่ตรงไปตรงมาเลย เมื่อพิจารณาจากความซับซ้อนของห่วงโซ่อุปทานโลกและการแพร่กระจายของเทคโนโลยีใช้งานสองทาง

นางคัทยา เบโก (Katja Bego) นักวิจัยอาวุโสจากโปรแกรมยุโรปของสถาบัน Chatham House กล่าวว่า "การปราบปรามเรื่องนี้เป็นเรื่องยุ่งยากมาก ห่วงโซ่อุปทานมีความซับซ้อนอย่างยิ่ง สินค้าที่มีการใช้งานสองทางมีมากขึ้นเรื่อยๆ และบริษัทต่างๆ ยังคงหาวิธีใหม่ในการหลบเลี่ยงการตรวจจับและการบังคับใช้"

นางเบโกกล่าวว่ายุโรปมีความอยากน้อยที่จะใช้ท่าทีแข็งกร้าวกับอินเดีย ขณะที่แสวงหาการกระจายการค้าและห่วงโซ่อุปทานออกจากจีน (China) การบังคับใช้ที่มีประสิทธิผลต้องอาศัยการแบ่งปันข่าวกรองและความร่วมมือระหว่างรัฐบาลและบริษัทที่ใกล้ชิดมากขึ้น "สิ่งนี้ต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก ซึ่งปัจจุบันยังไม่มีในระดับที่เพียงพอ"

ความร่วมมือระหว่างพันธมิตรเป็น "สิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง"

นายเฟนตันกล่าวว่าบริษัทอังกฤษและยุโรป "จำเป็นต้องเข้มงวดเป็นพิเศษ" ในการตรวจสอบผู้จัดหาและลูกค้าของตน "เห็นได้ชัดว่านี่เป็นเรื่องยาก ต้องอาศัยการประสานงาน" เขากล่าว "นั่นคือเหตุผลที่การประสานงานระหว่างพันธมิตรและหุ้นส่วนในเรื่องนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง"

---

IMCT NEWS

ที่มา https://x.com/POLITICOEurope/status/2082900350801952869?s=20