BRICS 2025–2026 จากการขยายสมาชิก 'สู่การช่วงชิงอิทธิพลในระเบียบการเงินโลก' ท่ามกลางแรงกดดันดอลลาร์ และ'ท่าทีอินเดียต่อสกุลเงินร่วม'

2-1-2026

   ปี 2025–2026 กำลังกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของ BRICS จากเดิมที่ถูกมองเป็นเพียงเวทีของประเทศเกิดใหม่ สู่การขยับบทบาทเป็นกลุ่มมหาอำนาจเศรษฐกิจที่ต้องการเพิ่มน้ำหนักต่อรองในระเบียบโลกและระบบการเงินที่ดอลลาร์ยังครองอำนาจนำอยู่. การขยายสมาชิกและการปูทางสู่กรอบ BRICS+ ทำให้เสียงของ Global South ถูกขยายไปไกลกว่าขอบเขตเดิม และเริ่มส่งแรงสะเทือนสู่กติกาการเงินโลกมากขึ้น ... สำนักข่าว IMCT NEWS ได้รวบความบทวิเคราะห์เกี่ยวกับ BRICS โดยมีรายละเอียดดังนี้

มองไปข้างหน้า: BRICS และดอลลาร์ในปี 2026

BRICS กำลังก้าวจากบทบาท “เวทีประเทศเกิดใหม่” สู่การเป็นกลุ่มมหาอำนาจเศรษฐกิจที่ท้าทายระเบียบการเงินโลกของตะวันตกอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น โดยช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญอยู่ที่ปี 2025–2026 ซึ่งผสานทั้งการขยายสมาชิก การสร้างกรอบ BRICS+ และการผลักดันเครื่องมือทางการเงินใหม่เพื่อลดการพึ่งพาดอลลาร์. ท่ามกลางภูมิรัฐศาสตร์ที่แบ่งขั้วชัดขึ้น กลุ่ม BRICS จึงถูกจับตาในฐานะ “ระบบการเงินคู่ขนาน” ของระบบโลกปัจจุบัน มากกว่าจะเป็นเพียงกลุ่มประสานเสียงของ Global South.

บทวิเคราะห์หลายสำนักเห็นตรงกันว่า ปี 2026 จะเป็นปีทดสอบความสามารถของ BRICS ในการ “เปลี่ยนจากวาทกรรมสู่โครงสร้าง” โดยเฉพาะในสองด้านหลัก คือ ระบบชำระเงินทางเลือก และการใช้เงินท้องถิ่น–ดิจิทัลในค้าสินค้าโภคภัณฑ์. หากกลไกเหล่านี้เริ่มทำงานได้จริง แม้สัดส่วนยังไม่ใหญ่เมื่อเทียบกับระบบดอลลาร์ ก็จะเป็นสัญญาณสำคัญว่าระเบียบการเงินโลกกำลังเคลื่อนไปสู่สภาพ “หลายศูนย์กลาง” มากขึ้น.

อย่างไรก็ดี นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์การเมืองเตือนว่า การลดบทบาทดอลลาร์เป็นกระบวนการยาวนานและซับซ้อน เนื่องจากดอลลาร์ฝังอยู่ทั้งในระบบการเงิน การค้า หนี้ระหว่างประเทศ และสินทรัพย์สำรองของธนาคารกลาง. ในมุมนี้ BRICS จึงอาจทำหน้าที่ “กัดเซาะทีละน้อย” ผ่านการสร้างทางเลือกและลดความเสี่ยงของสมาชิก มากกว่าล้มระบบเดิมในระยะสั้น.

บทบาทอินเดีย: เจ้าภาพ BRICS 2026 และสมดุลใหม่กับดอลลาร์

อินเดียถูกมองเป็นหนึ่งในตัวแปรสำคัญของ BRICS ช่วงต่อจากนี้ เพราะนอกจากจะเป็นสมาชิกเศรษฐกิจขนาดใหญ่แล้ว ยังได้รับมอบหมายให้เป็นประธานและเจ้าภาพซัมมิต BRICS ปี 2026. แถลงการณ์เกี่ยวกับการเป็นเจ้าภาพระบุว่า อินเดียจะเน้นประเด็น “ความยืดหยุ่น นวัตกรรม และการพัฒนา” รวมถึงการผลักดันโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการเชื่อมต่อทางเศรษฐกิจใน Global South.

อย่างไรก็ดี จุดยืนของอินเดียต่อประเด็นดอลลาร์และสกุลเงินร่วมมีความซับซ้อน รัฐบาลอินเดียยืนยันหลายครั้งว่า “เดดอลลาร์ไลเซชันไม่ใช่วาระอย่างเป็นทางการ” และเน้นว่าการใช้เงินท้องถิ่นในการค้าควรถูกมองเป็นการเพิ่มตัวเลือกมากกว่าการเปิดศึกกับดอลลาร์. บทวิเคราะห์จำนวนหนึ่งชี้ว่า อินเดียยังต้องอาศัยทุน เทคโนโลยี และตลาดจากสหรัฐฯ กับยุโรป ทำให้ไม่ต้องการถูกดึงเข้าไปอยู่ในโครงการที่ถูกมองว่าเอื้อบทบาทเงินหยวนเกินไป.

ในทางปฏิบัติ อินเดียจึงผลักดันเครื่องมือของตนเอง เช่น การชำระเงินการค้าด้วยรูปี (rupee settlement) กับบางประเทศ และความพยายามเชื่อมระบบการชำระเงินดิจิทัลของอินเดียกับแพลตฟอร์มทางเลือกในกลุ่ม BRICS แทนที่จะผลักดัน “สกุลเงิน BRICS เดียว”. นักวิเคราะห์จาก think tank หลายแห่งมองว่า ระหว่างปี 2026 อินเดียจะใช้ตำแหน่งประธาน BRICS ผลักดันวาระที่สร้างฉันทามติได้ง่าย เช่น การปฏิรูประบบสถาบันระหว่างประเทศและความร่วมมือด้านดิจิทัล มากกว่าดันโครงการสกุลเงินร่วมที่เสี่ยงสร้างรอยร้าวภายใน.

ปี 2026: ทดสอบ “จากวาทกรรมสู่โครงสร้าง”

บทวิเคราะห์เกี่ยวกับ BRICS มองตรงกันว่า ปี 2026 จะเป็นปีทดสอบว่ากลุ่มสามารถ “ทำของเป็นรูปธรรม” ได้มากแค่ไหน โดยเฉพาะในสองสนามหลัก คือ ระบบชำระเงินทางเลือก และการเพิ่มสัดส่วนการใช้สกุลท้องถิ่น–ดิจิทัลในการค้าระหว่างกัน. หากโครงการเหล่านี้เริ่มใช้งานจริง แม้ในสัดส่วนจำกัด ก็จะส่งสัญญาณว่าระเบียบการเงินโลกกำลังเคลื่อนไปสู่สภาพหลายศูนย์กลางมากขึ้น ขณะที่ดอลลาร์ยังคงเป็นศูนย์กลางหลักแต่ไม่ใช่ “เจ้าผูกขาด” เหมือนในอดีต

อย่างไรก็ดี นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์การเมืองเตือนว่าการลดบทบาทดอลลาร์เป็นกระบวนการยาวนาน เพราะดอลลาร์ฝังตัวอยู่ในระบบหนี้ การค้า และสินทรัพย์สำรองของธนาคารกลางทั่วโลก. ในระยะสั้น BRICS จึงน่าจะมีบทบาทในฐานะ “ผู้สร้างทางเลือกและตัวคานอำนาจ” มากกว่าผู้ล้มระบบเดิมโดยตรง.

นัยต่อ Global South และไทย

สำหรับ Global South การเพิ่มน้ำหนักของ BRICS เปิดทางให้ประเทศกำลังพัฒนามี “ตัวเลือกเชิงสถาบัน” มากขึ้น ทั้งด้านเงินทุน โครงสร้างพื้นฐาน และกรอบเจรจาการค้า. ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงไทย ถูกจับตามองว่าอาจใช้สถานะคู่ค้าและคู่หุ้นส่วนกับทั้ง BRICS และตะวันตก เป็น “กันชนเชิงยุทธศาสตร์” ในโลกหลายขั้วที่กำลังถ่วงดุลกันอย่างเข้มข้น.

สำหรับไทยโดยเฉพาะ การที่ BRICS เดินหน้าทดลองใช้สกุลท้องถิ่นและระบบชำระเงินใหม่ในการค้าพลังงานและสินค้าโภคภัณฑ์ อาจเปิดโอกาสลดความเสี่ยงจากความผันผวนของดอลลาร์และต้นทุนป้องกันความเสี่ยงค่าเงิน. แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็เพิ่มโจทย์เชิงยุทธศาสตร์ว่าประเทศจะปรับตัวอย่างไร ระหว่างการรักษาความสัมพันธ์กับสถาบันการเงินตะวันตก กับการเปิดรับความร่วมมือทางการเงินรูปแบบใหม่จาก BRICS และพันธมิตร Global South ในช่วงที่สถาปัตยกรรมการเงินโลกเริ่มขยับตัวจริงจัง.

ปี 2025: ปีแห่งการขยายสมาชิกและจัดระเบียบ “BRICS รุ่นใหม่”

ซัมมิต BRICS ปี 2025 ที่บราซิลเป็นเจ้าภาพถูกมองว่าเป็นหมุดหมายสำคัญของ “BRICS รุ่นขยาย” หลังการรับสมาชิกใหม่ชุดใหญ่ในช่วงปี 2024–2025. นอกจากจีน รัสเซีย อินเดีย บราซิล และแอฟริกาใต้ กลุ่มยังมีอียิปต์ ซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ อิหร่าน เอธิโอเปีย และล่าสุดอินโดนีเซีย ทำให้ BRICS เชื่อมโยงตะวันออกกลาง แอฟริกา และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เข้าด้วยกันอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน.

รายงานเชิงวิชาการและนโยบายหลายฉบับชี้ตรงกันว่า ซัมมิตปี 2025 เป็นจุดเปลี่ยนจาก “การขยายตัวเชิงสัญลักษณ์” มาสู่ “การจัดระเบียบภายใน” เพราะการมีสมาชิกมากขึ้นหมายถึงความหลากหลายของผลประโยชน์และลำดับความสำคัญที่สูงขึ้นตามไปด้วย. บราซิลในฐานะประธาน BRICS ปี 2025 จึงเน้นแนวทาง “ค่อยเป็นค่อยไปแต่มั่นคง” ทั้งในมิติการเมือง เศรษฐกิจ และวาระใหม่อย่างความเหลื่อมล้ำ ภูมิอากาศ และปัญญาประดิษฐ์.

BRICS+ และความหมายของการดึง Global South เข้าร่วม

ในเชิงโครงสร้าง การเดินหน้า BRICS+ ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญที่เปิดทางให้ประเทศนอกกลุ่ม เช่น ไทย เวียดนาม มาเลเซีย ไนจีเรีย หรือคาซัคสถาน เข้ามามีปฏิสัมพันธ์กับ BRICS โดยไม่ต้องเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบ. โมเดลนี้ช่วยให้ BRICS ขยายอิทธิพลทางการค้า การลงทุน และความร่วมมือด้านโครงสร้างพื้นฐานครอบคลุมภูมิภาคสำคัญของ Global South โดยไม่ทำให้กลุ่ม “บวมตัวเกินไป” ในแง่การตัดสินใจ.

งานศึกษาจากสถาบันวิจัยนานาชาติประเมินว่า การขยายสมาชิกและการพัฒนา BRICS+ ไม่ได้มีเป้าหมายสร้าง “บล็อกตรงข้ามตะวันตก” แบบสงครามเย็น หากแต่ต้องการเพิ่มน้ำหนักต่อรองของ Global South ในประเด็นสำคัญ เช่น การปฏิรูป IMF–World Bank กติกาการค้าโลก และการกำหนดมาตรฐานเทคโนโลยีใหม่. อย่างไรก็ดี ความต่างทางยุทธศาสตร์ภายใน เช่น การแข่งขันอิทธิพลจีน–อินเดีย หรือสมการรัสเซีย–อินเดีย–ตะวันตก ยังคงเป็นข้อจำกัดที่ทำให้ BRICS ต้องเลือกใช้ “ฉันทามติขั้นต่ำ” ในหลายเรื่อง

---

IMCT NEWS

ที่มา แหล่งอ้างอิง

## ลิงก์ข่าวและรายงานอ้างอิง 

- Stimson Center – 2025 BRICS Summit: Takeaways and Projections 

  https://www.stimson.org/2025/2025-brics-summit-takeaways-and-projections/[1]

- Habtoor Research – BRICS Summit 2025: Between Expansion and Caution 

  https://www.habtoorresearch.com/programmes/brics-summit-2025/[2]

- เว็บไซต์ทางการ BRICS – About the BRICS 

  https://brics.br/en/about-the-brics[3]

- Brazil’s BRICS Presidency – Issue Note BRICS 2025 (PDF) 

  http://brics.br/en/documents/issue-note-brazils-brics-presidency-english.pdf[4]

- Daily News Egypt – Egypt, Iran, Saudi Arabia, UAE, Ethiopia formally join BRICS 

  https://www.dailynewsegypt.com/2024/01/01/egypt-iran-saudi-arabia-uae-ethiopia-formally-join-brics/[5]

- ISS Africa – BRICS Summit 2025: Will slow and steady actually win the race? 

  https://issafrica.org/iss-today/brics-summit-2025-will-slow-and-steady-actually-win-the-race[6]

- Carnegie Endowment – BRICS Expansion and the Future of World Order 

  https://carnegieendowment.org/research/2025/03/brics-expansion-and-the-future-of-world-order-perspectives-from-member-states-par[7]

- Council on Foreign Relations – The BRICS Summit 2025: The Challenge to Find Common Ground 

  https://www.cfr.org/councilofcouncils/global-memo/the-brics-summit-2025-the-challenge-to-find-common-ground/[8]

- Modern Diplomacy – De-Dollarization & BRICS: A New Global Power Shift? 

  https://moderndiplomacy.eu/2025/04/09/de-dollarization-brics-a-new-global-power-shift/[9]

- BRICS Grain – BRICS Currency Push Fuels Global De-Dollarisation Debate 

  https://www.bricsgrain.com/brics-currency-push-fuels-global-de-dollarisation-debate/[10]

- CMacroDev – De-dollarization, Local Currencies, and External Financial Defense 

  https://www.cmacrodev.com/de-dollarization-local-currencies-and-external-financial-defense/[11]

- Watcher.Guru – BRICS Sell $28.8B in US Debt, JPMorgan Turns Bearish on Dollar 

  https://watcher.guru/news/brics-sell-28-8b-in-us-debt-as-jpmorgan-turns-bearish-on-us-dollar[12]

- Gateway House – Shaping the future of BRICS 

  https://www.gatewayhouse.in/shaping-the-future-of-brics/[13]

- Times of India – ‘De-dollarisation not on agenda’: India rebuffs BRICS currency speculation 

  https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/de-dollarisation-not-on-agenda-india-rebuffs-brics-currency-conspira…[14]

- Times of India – India reaffirms stance on de-dollarisation in BRICS 

  https://timesofindia.indiatimes.com/india/not-part-of-financial-agenda-india-reaffirms-stance-on-de-dollarisation-in-brics-focus…[15]

- Modern Diplomacy – Indian Factor in BRICS De-Dollarization Dream 

  https://moderndiplomacy.eu/2025/06/16/indian-factor-in-brics-de-dollarization-dream/[16]

- Sberbank India – India to host the next BRICS summit in 2026 

  https://sberbank.co.in/media/news/india-to-host-the-next-brics-summit-in-2026[17]

- TV BRICS – India officially becomes BRICS Chair 

  https://tvbrics.com/en/news/india-officially-becomes-brics-chair/[18]

- The Secretariat – Three Mega Summits in India Will Give New Delhi a Chance to Shape Narrative in 2026 

  https://thesecretariat.in/article/three-mega-summits-in-india-will-give-new-delhi-a-chance-to-shape-narrative-in-2026[19]

- Eurasia Review – India Leads BRICS+ in 2026: Implications for Building a Multipolar World 

  https://www.eurasiareview.com/26122025-india-leads-brics-in-2026-implications-for-building-multipolar-world-analysis/[20]

- Chatham House – Back-to-back BRICS and Quad meetings highlight India’s increasingly difficult balancing act 

  https://www.chathamhouse.org/2025/07/back-back-brics