ข้อตกลงโลจิสติกส์ 'ทางทหารรัสเซีย–อินเดีย' อาจเอื้อประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์  'ต่อสหรัฐฯ มากกว่าจีน'

5-1-2026

    Asia Times รายงานว่า  ประเทศรัสเซีย (Russia) และประเทศอินเดีย (India) ได้สัตยาบันข้อตกลงแลกเปลี่ยนด้านโลจิสติกส์ (Reciprocal Exchange of Logistics หรือ RELOS) เมื่อต้นเดือนธันวาคมที่ผ่านมา ซึ่งนับเป็นความเคลื่อนไหวทางภูมิรัฐศาสตร์ที่สำคัญ โดยนักวิเคราะห์มองว่าข้อตกลงนี้อาจกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่ตอบสนองต่อผลประโยชน์ของประเทศสหรัฐฯ (US) ในการคานอำนาจประเทศจีน (China) มากกว่าที่หลายฝ่ายคาดการณ์ไว้

RELOS: การเปิดประตูฐานทัพที่ไม่ใช่พันธมิตรทางทหาร

ข้อตกลง RELOS มีสาระสำคัญในการอนุญาตให้กองทัพ เรือรบ และเครื่องบินของทั้งสองประเทศสามารถเข้าใช้สิ่งอำนวยความสะดวกด้านโลจิสติกส์ในฐานทัพของกันและกัน แม้จะไม่มีการจัดตั้งฐานทัพถาวร แต่ในทางปฏิบัติจะทำให้กองทัพอินเดียสามารถปรากฏตัวในภูมิภาคอาร์กติก (Arctic) และตะวันออกไกลของรัสเซีย (Russian Far East) ได้บ่อยครั้งขึ้น ในขณะที่กองทัพรัสเซียจะสามารถขยายอิทธิพลในมหาสมุทรอินเดีย (IOR) ผ่านการสนับสนุนด้านเสบียงจากอินเดีย

ยุทธศาสตร์นี้คือส่วนหนึ่งของความพยายามสร้าง "โลกหลายขั้ว" (Multiplexity) ซึ่งรัสเซียแสดงท่าทีชัดเจนว่า "จะไม่มอบสิทธิ" ในลักษณะนี้ให้กับจีน เพื่อหลีกเลี่ยงการถูกวาดภาพว่าเป็นพันธมิตรทางทหารอย่างเต็มตัวกับปักกิ่ง ซึ่งจะทำให้รัสเซียกลายเป็นศัตรูถาวรของวอชิงตันในสายตาโลก

จุดบรรจบของผลประโยชน์: รัสเซีย อินเดีย และสหรัฐฯ

นับตั้งแต่ นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี (Narendra Modi) ก้าวขึ้นสู่อำนาจ อินเดียได้พยายามทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียและสหรัฐฯ มาโดยตลอด สถานการณ์ในปัจจุบันสอดคล้องกับความต้องการของวอชิงตันที่ "ไม่ต้องการให้รัสเซียพึ่งพาจีนมากเกินไป" เพราะหากปักกิ่งสามารถเข้าถึงทรัพยากรของรัสเซียได้อย่างไร้ขีดจำกัด จะทำให้จีนก้าวขึ้นเป็นซูเปอร์พาวเวอร์ที่สหรัฐฯ ยากจะต่อกร

ภายใต้ยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติฉบับใหม่และแนวทาง "New Détente" ของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) สหรัฐฯ อาจมองว่าความร่วมมือไตรภาคีระหว่างรัสเซีย-อินเดีย-สหรัฐฯ ในด้านพลังงานและแร่ธาตุวิกฤต จะเป็นกลไกสำคัญในการดึงรัสเซียออกจากวงจรของจีน

นัยสำคัญต่อทะเลจีนใต้

ประเด็นที่แหลมคมที่สุดคือข้อตกลง RELOS อาจเป็นทางออกให้อินเดียมีบทบาทในทะเลจีนใต้ (South China Sea) ตามที่สหรัฐฯ เรียกร้อง โดยที่ผ่านมานิวเดลีมักสงวนท่าทีเพราะไม่อยากยั่วยุปักกิ่ง แต่ภายใต้ข้อตกลงนี้ กองเรืออินเดียจะมีเหตุผลอันชอบธรรมในการเดินเรือผ่านทะเลจีนใต้บ่อยครั้งขึ้นเพื่อไปซ้อมรบกับรัสเซียในตะวันออกไกล

การปรากฏตัวของกองทัพเรืออินเดียในน่านน้ำดังกล่าวจะถูกนำเสนอว่าเป็น "ภารกิจโลจิสติกส์ปกติ" กับรัสเซีย ซึ่งช่วยให้อินเดียสามารถคานอำนาจการขยายตัวของจีนในมหาสมุทรอินเดียได้โดยไม่สร้างความตึงเครียดโดยตรง และในขณะเดียวกันก็เป็นการตอบสนองต่อคำขอของสหรัฐฯ ที่ต้องการเห็นอินเดียมีบทบาทมากขึ้นในภูมิภาคนี้

แม้ข้อตกลง RELOS จะดูเหมือนเป็นเรื่องระหว่างมอสโกและนิวเดลี แต่ในบริบทของสงครามเย็นยุคใหม่ มันคือหมากล้อมที่รัสเซียใช้เพื่อรักษาสมดุลระหว่างจีนและอินเดีย และเป็นโอกาสที่สหรัฐฯ จะใช้ประโยชน์ในการจำกัดอิทธิพลของจีน โดยอาศัยความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ที่ซับซ้อนนี้เป็นตัวขับเคลื่อน

---

IMCT NEWS

ที่มา https://asiatimes.com/2026/01/russia-india-logistics-deal-could-serve-us-interests-over-chinas/