การร่วมซ้อมรบทางเรือ "จีน-รัสเซีย-อิหร่าน" ในแอฟริกาใต้ สัญญาณการขยายอิทธิพลของ BRICS สู่มิติความมั่นคงโลก?

19-1-2026

   SCMP รายงานว่า มากกว่าแค่การซ้อมรบ: ส่องนัยยะ "Will for Peace 2026" เมื่อ Brics Plus ข้ามพ้นพรมแดนเศรษฐกิจสู่ความร่วมมือทางการทหารท่ามกลางสายตาของวอชิงตัน

   นักวิเคราะห์ระบุว่าการซ้อมรบทางเรือระหว่างจีน (China), รัสเซีย (Russia), อิหร่าน (Iran) และเจ้าภาพแอฟริกาใต้ (South Africa) เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ส่งสัญญาณถึงการปรับเปลี่ยนของกลุ่ม Brics ที่ขยายขอบเขตจากความร่วมมือทางเศรษฐกิจแบบดั้งเดิมไปสู่มิติอื่น ขณะที่สหรัฐฯ (US) ยอมรับว่าได้เฝ้าติดตามการซ้อมรบครั้งนี้อย่างใกล้ชิด

  อย่างไรก็ตาม ผู้สังเกตการณ์อธิบายว่าการซ้อมรบที่เป็นจุดสนใจนี้มีลักษณะเป็น "สัญลักษณ์เชิงสัญลักษณ์" มากกว่าจะเป็นก้าวแรกสู่การจัดตั้งพันธมิตรทางทหารอย่างเป็นทางการ โดยรหัสการซ้อมรบ "เจตจำนงแห่งสันติภาพ 2026" (Will for Peace 2026) เริ่มขึ้นที่ท่าเรือในเมืองเคปทาวน์ (Cape Town) เมื่อวันที่ 9 มกราคม และดำเนินไปจนถึงวันศุกร์ ตามรายงานของกองทัพแอฟริกาใต้ (South African National Defence Force - SANDF)

  รัฐบาลพรีโทเรีย (Pretoria) อธิบายว่านี่คือการฝึกซ้อมทางเรือสำหรับประเทศสมาชิก Brics Plus เพื่อปรับปรุงการประสานงานและความคุ้นเคยในการปฏิบัติงานระหว่างกองทัพเรือที่เข้าร่วม โดย นาวาเอก นด์วากูลู โธมัส ธามาฮา (Captain Nndwakhulu Thomas Thamaha) ผู้บัญชาการกองกำลังเฉพาะกิจร่วมของแอฟริกาใต้ กล่าวในพิธีเปิดว่า การซ้อมรบครั้งนี้ "เป็นมากกว่าการฝึกทหาร" และเป็นเสมือนการแสดงเจตนารมณ์ของกลุ่มประเทศ Brics

   เหตุการณ์นี้ได้รับความสนใจอย่างมากจากวอชิงตัน (Washington) โดยบลูมเบิร์กและวอลล์สตรีทเจอร์นัล (Wall Street Journal) รายงานว่า กองบัญชาการสหรัฐฯ ภาคแอฟริกา (US Africa Command) ได้เฝ้าติดตามการซ้อมรบอย่างใกล้ชิดเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของตน ขณะที่กระทรวงกลาโหมจีนระบุว่า การฝึกซ้อมมีเป้าหมายเพื่อ "กระชับการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือทางทหารระหว่างประเทศที่เข้าร่วม และเสริมสร้างขีดความสามารถร่วมกันในการรับมือกับภัยคุกคามทางทะเล"

  จู เฟิง (Zhu Feng) คณบดีคณะวิเทศสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยหนานจิง (Nanjing University) กล่าวว่า การซ้อมรบครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า "กลไกของ Brics ไม่ได้ถูกจำกัดอยู่เพียงความร่วมมือด้านเศรษฐกิจและการค้าอีกต่อไป แต่มันสะท้อนถึงความเต็มใจของรัฐสมาชิกที่จะประสานงานด้านความมั่นคงในภูมิภาคและแบกรับความรับผิดชอบที่มากขึ้น" อย่างไรก็ตาม เขาเน้นย้ำว่า Brics ไม่ควรถูกมองว่าเป็นกลุ่มพันธมิตรทางทหาร (Military bloc) ในระยะนี้ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดด้านการปฏิบัติการที่ชัดเจน

  ในการซ้อมรบครั้งนี้ จีนได้ส่งเรือทำลายล้าง (Destroyer) และเรือส่งกำลังบำรุง ขณะที่รัสเซียและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ส่งเรือคอร์เวต (Corvette) และแอฟริกาใต้ส่งเรือฟริเกต (Frigate) ส่วนอิหร่านได้วางกำลังทั้งเรือทำลายล้าง, เรือคอร์เวต และเรือฐานทัพลอยน้ำ อย่างไรก็ตาม มีรายงานว่าอิหร่านได้ถอนตัวออกจากการฝึกภาคทะเลอย่างเป็นทางการในภายหลัง เนื่องจากความตึงเครียดที่เพิ่มสูงขึ้นในตะวันออกกลาง

  ประเด็นความร่วมมือกับอิหร่านสร้างความตึงเครียดภายในรัฐบาลผสมของแอฟริกาใต้ โดยพรรคพันธมิตรประชาธิปไตย (Democratic Alliance) ซึ่งมีแนวคิดโปรตะวันตก เตือนว่าการใกล้ชิดกับอิหร่านและรัสเซียอาจทำให้แอฟริกาใต้เสียความสัมพันธ์กับพันธมิตรตะวันตกที่สำคัญ โดย คริส แฮตติง (Chris Hattingh) โฆษกด้านการป้องกันประเทศของพรรค ระบุว่าการปรากฏตัวของสองรัฐที่ถูกคว่ำบาตรอย่างหนักทำให้ยากที่แอฟริกาใต้จะอ้างนโยบายต่างประเทศที่ไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด (Non-aligned policy)

  สถานการณ์ดังกล่าวยังเกิดขึ้นท่ามกลางวิกฤตการประท้วงครั้งใหญ่ในอิหร่าน ซึ่งยอดผู้เสียชีวิตพุ่งสูงกว่า 3,000 ราย อย่างไรก็ตาม ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ได้กล่าวขอบคุณอิหร่านเมื่อวันศุกร์ที่ "ยกเลิก" การแขวนคอศัตรูทางการเมืองหลายร้อยคน หลังจากที่ก่อนหน้านี้เขาเคยขู่ว่าจะใช้กำลังทางทหาร ขณะที่ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) และรัฐมนตรีต่างประเทศจีน หวัง อี้ (Wang Yi) ต่างเสนอตัวเป็นตัวกลางในการคลี่คลายความขัดแย้งผ่านการเจรจา

  ในด้านภูมิรัฐศาสตร์ระดับโลก จีนพยายามผลักดัน Brics ให้เป็นแพลตฟอร์มสำหรับ Global South เพื่อคานอำนาจกับสิ่งที่มองว่าเป็นระบบเฮจิโมนี (Hegemony) ของอเมริกา ขณะที่ทรัมป์เตือนว่าจะใช้มาตรการคว่ำบาตรทางการค้าหาก Brics พยายามบั่นทอนความแข็งแกร่งของเงินดอลลาร์สหรัฐ

  ความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และแอฟริกาใต้เสื่อมถอยลงอย่างเห็นได้ชัดนับตั้งแต่ทรัมป์กลับมาดำรงตำแหน่ง โดยมีการเสนอสถานะผู้ลี้ภัยให้กับเกษตรกรชาวแอฟริกาใต้ผิวขาว และการคว่ำบาตรการประชุม G20 ที่แอฟริกาใต้เป็นเจ้าภาพเมื่อปีที่แล้ว ซึ่งช่องว่างนี้เองที่ทำให้นักวิเคราะห์มองว่า Brics กำลังกลายเป็นทางเลือกใหม่ในเชิงยุทธศาสตร์และความมั่นคงสำหรับประเทศในกลุ่ม Global South

---

IMCT NEWS

ที่มา https://www.scmp.com/news/china/military/article/3340269/did-china-russia-iran-joint-naval-drills-south-africa-mark-notable-brics-shift?module=perpetual_scroll_0&pgtype=article