.
รัสเซียรุกหนัก สร้างเครือข่ายชำระเงินคริปโทฯ A7 เจาะตลาดแอฟริกา หวังสร้างระบบการเงินสำรองเลี่ยงคว่ำบาตร
7-4-2026
FT รายงานว่า การประกาศรับสมัครงานเมื่อเร็วๆ นี้บนเว็บไซต์สรรหาบุคลากรของรัสเซีย ได้ระบุถึงความต้องการตำแหน่งผู้จัดการโครงการเพื่อสร้างธุรกิจ "จากศูนย์" ในประเทศโตโก (Togo) ทวีปแอฟริกาตะวันตก โดยผู้ว่าจ้างคือ A7 ซึ่งเป็นเครือข่ายสกุลเงินดิจิทัล (Cryptocurrency) ของรัสเซียที่อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก บริหารงานโดยโอลิการ์ชผู้หลบหนีคดีและธนาคารของรัฐในภาคส่วนการป้องกันประเทศ
โฆษณาดังกล่าวเป็นสัญญาณล่าสุดที่บ่งชี้ว่า รัฐบาลมอสโก (Moscow) กำลังพยายามสร้างระบบการชำระเงินทางเลือก หลังจากที่ธนาคารของรัสเซียถูกตัดขาดจากระบบการเงินโลกโดยชาติตะวันตก เพื่อตอบโต้การรุกรานยูเครน (Ukraine) อย่างเต็มรูปแบบ
การที่บริษัท A7 ให้ความสนใจในแอฟริกานั้นสอดคล้องกับการขยายอิทธิพลของมอสโกทั่วทวีป โดยรัสเซียได้เสริมสร้างความแข็งแกร่งในหลายประเทศในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ผ่านการรุกคืบทางการเมืองครั้งใหม่หลังเกิดเหตุรัฐประหารต่อเนื่องในภูมิภาคซาเฮล (Sahel) และในมาดากัสการ์ (Madagascar) พร้อมทั้งมีการลงนามในข้อตกลงทางการค้าและการทหารหลายฉบับ
เอลีส โทมัส (Elise Thomas) หัวหน้าพนักงานสอบสวนจาก Centre for Information Resilience (CIR) ซึ่งเป็นกลุ่มวิจัยไม่แสวงหากำไรในลอนดอน (London) ระบุว่า A7 และผู้สนับสนุนอาจกำลังพยายาม "รวมปฏิบัติการของตนเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกลไกทางยุทธศาสตร์ที่ใหญ่ขึ้นของเครมลิน (Kremlin) ในแอฟริกา"
วิดีโอที่มีการเผยแพร่แสดงให้เห็นว่าเครือข่ายการชำระเงินนี้ได้เปิดสำนักงานในประเทศไนจีเรีย (Nigeria) เมื่อช่วงฤดูใบไม้ร่วงปีที่แล้ว และยังมีการประกาศจัดตั้งสาขาใหม่ในประเทศซิมบับเว (Zimbabwe) อีกด้วย
โทมัสเขียนไว้ในรายงานฉบับล่าสุดว่า ยังคงไม่ชัดเจนว่า A7 ได้เริ่มดำเนินการใดๆ ในสำนักงานเหล่านั้นหรือไม่ และพบร่องรอยบนโลกออนไลน์เพียงเล็กน้อย ขณะที่บุคคลหลายรายในแวดวงคริปโตเคอร์เรนซีในสองประเทศดังกล่าวให้สัมภาษณ์กับสํานักข่าวฟินันเชียลไทมส์ (Financial Times หรือ FT) ว่าพวกเขาไม่รู้จักบริษัทนี้ นอกจากนี้ ยังไม่มีข้อบ่งชี้เพิ่มเติมถึงการมีอยู่ของบริษัทในโตโก นอกเหนือจากการประกาศรับสมัครงานทางออนไลน์
อย่างไรก็ตาม ความพยายามเหล่านี้มีความสำคัญในฐานะส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ของมอสโกในการปรับตัวต่อมาตรการคว่ำบาตร ทั้งนี้ A7 ก่อตั้งขึ้นในปี 2024 โดย อีลาน ชอร์ (Ilan Șor) โอลิการ์ชชาวมอลโดวา (Moldova) ผู้หลบหนีคดี และธนาคาร Promsvyazbank (PSB) ซึ่งเป็นผู้ให้กู้ในภาคส่วน การป้องกันประเทศของรัสเซีย โดยทั้งคู่ต่างอยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของตะวันตก เครือข่ายนี้ใช้วิธีการที่สร้างสรรค์หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่เหรียญที่มีมูลค่าคงที่ (Stablecoins) ไปจนถึงตั๋วสัญญาใช้เงิน (Promissory notes) เพื่อให้กระแสเงินรูเบิล (Rouble) ยังคงหมุนเวียนได้ทั่วโลก
ในสื่อประชาสัมพันธ์ของบริษัท อ้างว่าได้รับส่วนแบ่งธุรกรรมการค้าต่างประเทศของรัสเซียมากถึงร้อยละ 19 แม้ว่าจะไม่สามารถตรวจสอบตัวเลขดังกล่าวได้ก็ตาม
“เดิมที แพลตฟอร์มการชำระเงินระหว่างประเทศของเราถูกออกแบบมาเพื่อตอบโต้มาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศที่บังคับใช้อย่างไม่ถูกต้อง” อีลาน ชอร์ (Ilan Șor) ผู้ก่อตั้ง A7 กล่าวเมื่อช่วงฤดูใบไม้ร่วงปีที่แล้วในระหว่างการประกาศเปิดสำนักงานใหม่ที่ลากอส (Lagos) และฮาราเร (Harare)
“แต่จากการปฏิบัติจริง กลไกนี้ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพและสะดวกมาก นั่นคือสาเหตุที่ประเทศอื่นๆ แสดงความสนใจและขอใช้ระบบของเรา และเราตัดสินใจขยายเข้าสู่ทวีปแอฟริกา” ชอร์กล่าวอ้างตามรายงานของสื่อรัสเซีย เลนตา (Lenta)
จากการวิเคราะห์ของ CIR ต่อวิดีโอที่แชร์บนโซเชียลมีเดียในพิธีเปิดสำนักงานที่ลากอส พบพื้นที่ขนาดใหญ่ที่ตกแต่งด้วยโลโก้ของ A7 ทว่าไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับเครือข่ายการชำระเงินของรัสเซียในซิมบับเวมากนัก นอกเหนือจากบทความในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น เดอะ เฮรัลด์ (The Herald)
กระทรวงการคลังของซิมบับเว, บริษัท A7 และชอร์ ไม่ได้ตอบกลับคำขอความคิดเห็น ขณะที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของไนจีเรียระบุว่าอาจมีการจัดกิจกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นจริง
“โครงการนี้กำลังได้รับการดำเนินการภายใต้การสนับสนุนอย่างรอบด้านจากหน่วยงานทางการเงินของรัฐบาลทุกฝ่าย” มีฮาอิล โดโรเฟเยฟ (Mikhail Dorofeev) รองประธาน PSB กล่าวถึงการเปิดสาขาในไนจีเรียและซิมบับเว ตามรายงานของสํานักข่าวอินเตอร์แฟกซ์ (Interfax) โดยเขากล่าวถึง “ความสนใจร่วมกันใน... การขยายระบบการชำระเงินข้ามพรมแดนที่มีเสถียรภาพและทนทานต่อมาตรการคว่ำบาตร”
มาตรการคว่ำบาตรทางการเงินของสหรัฐฯ ได้ผลักดันให้บางประเทศมองหาทางเลือกอื่น รวมถึงระบบการชำระเงินที่แยกตัวออกจากเงินดอลลาร์ (Dollar) อย่างไรก็ตาม ความพยายามเหล่านี้ยังคงมีขนาดเล็กและจำกัดอยู่ในวงแคบ
การตอบโต้ของรัสเซียหลังจากถูกตัดขาดจากระบบส่งข้อความระหว่างธนาคาร สวิฟต์ (Swift) และถูกชาติตะวันตกคว่ำบาตรธนาคารรายใหญ่หลายแห่ง คือการสร้างทางเลือกที่สามารถใช้งานได้จริง
A7 ระบุว่าบริษัทให้บริการระบบการชำระเงินที่รวดเร็วและไม่ขัดข้องสำหรับพันธมิตรทางการค้า ซึ่งรัสเซียมีพันธมิตรหลายรายในแอฟริกา ตัวอย่างเช่น ซิมบับเวที่นำเข้าปุ๋ยสำหรับภาคการเกษตรในสัดส่วนที่มีนัยสำคัญจากรัสเซีย
ในการประชุมรัสเซีย-แอฟริกาที่กรุงไคโร (Cairo) เมื่อเดือนธันวาคม นายเซอร์เก ลาฟรอฟ (Sergei Lavrov) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของรัสเซีย กล่าวว่า ร้อยละ 84 ของการค้าระหว่างรัสเซียกับประเทศในแอฟริกานั้นดำเนินการด้วยเงินรูเบิลในช่วงเดือนมกราคมถึงกันยายน 2025 พร้อมเสริมว่าการค้นหา “กลไกที่เชื่อถือได้สำหรับการชำระเงินร่วมกันในสกุลเงินท้องถิ่น” คือลำดับความสำคัญสูงสุด
ลาฟรอฟ บรรยายถึง A7 ว่าเป็น “แพลตฟอร์มทางการเงินระหว่างประเทศแห่งแรก” ของรัสเซีย “ไนจีเรียและซิมบับเวได้เข้าร่วมแพลตฟอร์มนี้แล้ว เราขอเชิญชวนพันธมิตรแอฟริกันรายอื่นๆ ทั้งหมดให้ดำเนินตามตัวอย่างนี้” เขากล่าวกับคณะรัฐมนตรี
วิดีโอพิธีเปิดสำนักงานในไนจีเรียซึ่งแชร์บนอินสตาแกรม (Instagram) โดยบริษัทจัดเลี้ยงที่ได้รับการว่าจ้างในงาน แสดงให้เห็นผู้เข้าร่วมบางราย รวมถึงนักธุรกิจชาวสหรัฐฯ-เบลารุส (Belarus) อเล็กซานเดอร์ ซิงแมน (Alexander Zingman)
ซิงแมนเป็นที่รู้จักในฐานะนายหน้าเจรจาข้อตกลงทั่วแอฟริกา โดยเน้นการขายเครื่องจักรกลการเกษตรและการเหมืองแร่ของเบลารุส เขาเคยถูกควบคุมตัวชั่วคราวในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (Democratic Republic of Congo) ในปี 2021 จากข้อกล่าวหาเรื่องการค้าอาวุธ ซึ่งทนายความของเขาในขณะนั้นระบุว่าเป็นเรื่อง “เท็จอย่างสิ้นเชิง” และมีมูลเหตุจูงใจทางการเมือง โดยเขาได้รับการปล่อยตัวในเวลาต่อมาโดยไม่มีการตั้งข้อหา
ทนายความของซิงแมนยืนยันว่านักธุรกิจรายนี้เข้าร่วมงานเปิดตัว A7 ในไนจีเรียจริง เนื่องจากบริษัทของเขาขายอุปกรณ์การเกษตรในภูมิภาค แต่เขา “ไม่มีความสัมพันธ์ใดๆ กับแพลตฟอร์ม A7 และไม่มีบทบาทในการนำแพลตฟอร์ม A7 เข้าสู่ไนจีเรียหรือประเทศแอฟริกาอื่นๆ” รวมถึงไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดงาน
วิดีโอยังแสดงให้เห็น อิกอร์ ฮิมิช (Igor Khimich) คนสนิทของชอร์และอดีตสมาชิกพรรคการเมืองในมอลโดวาของเขา ซึ่งพรรคดังกล่าวถูกตัดสินว่าขัดต่อรัฐธรรมนูญในปี 2023 ฐานส่งเสริมผลประโยชน์ของรัสเซียในมอลโดวา
เมื่อปลายเดือนมกราคม Africa Intelligence สื่อเฉพาะทางรายงานว่า ฮิมิช และโดโรเฟเยฟ จาก PSB ได้เดินทางไปเยือนมาดากัสการ์อย่างเงียบๆ ด้วยเครื่องบินเจ็ทส่วนตัว โดยอ้างอิงจากรายชื่อผู้โดยสารที่รั่วไหลออกมา
ความสัมพันธ์ของรัสเซียกับมาดากัสการ์ทวีความแน่นแฟ้นยิ่งขึ้นนับตั้งแต่เกิดรัฐประหารในเดือนตุลาคม 2025 ครูฝึกทหารของรัสเซียจาก Africa Corps ของกระทรวงกลาโหม ซึ่งเป็นทายาทของบริษัททหารเอกชน แว็กเนอร์ (Wagner) ได้รับการส่งตัวไปประจำการในมาดากัสการ์เพื่อฝึกฝนกองกำลังท้องถิ่น
ในเดือนพฤศจิกายน ประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน (Vladimir Putin) ได้ให้การต้อนรับ ฟอร์ กนาซิงเบ (Faure Gnassingbé) ผู้นำของโตโกที่ดำรงตำแหน่งมาอย่างยาวนาน และได้ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือทางทหาร
“กิจกรรมทางการค้าและเศรษฐกิจของเรามีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง” ปูตินกล่าว “เรากำลังเข้าสู่ยุคใหม่ของความสัมพันธ์ทวิภาคี”
---
IMCT NEWS
ที่มา https://www.ft.com/content/a9de2bb5-7bbf-4d04-9424-25d4b9cda2b6?syn-25a6b1a6=1