ไม่ว่าดีลสันติภาพจะเกิดหรือไม่?  สงครามอิหร่าน 'ให้กำเนิดระเบียบโลกใหม่ไปแล้ว' สมดุลอำนาจ สหรัฐฯ–ยุโรป–จีน -รัสเซีย ถูกเขย่า 'ตะวันออกกลางเปลี่ยนโฉม' –NATO ร้าวลึก

10-4-2026

   Asia Times รายงานว่า สงครามอิหร่านอาจสิ้นสุดลงหรือเข้าสู่การพักรบชั่วคราว แต่อิหร่านได้สูญเสียผู้นำไปแล้ว รวมถึงคลังขีปนาวุธและโดรนกว่าครึ่ง ตลอดจนโครงสร้างพื้นฐานทางการทหารและพลเรือนส่วนใหญ่ ชาวอิหร่านหลายพันคน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักรบ ต้องเสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บ

  ในขณะที่สหรัฐฯ สูญเสียเครื่องบินเพียงไม่กี่ลำ ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากความผิดพลาดของฝ่ายเดียวกัน (Friendly fire) มากกว่าการกระทำของศัตรู มีรายงานผู้เสียชีวิตทั้งชาวอเมริกัน อิสราเอล และอาหรับ ในขณะที่โครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำและน้ำมันในตะวันออกกลางได้รับความเสียหาย ส่วนอิสราเอลเผชิญกับความเสียหายของอาคารและมีผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนหนึ่ง แม้ความสูญเสียทางวัสดุและมนุษย์ของอิหร่านจะสูงกว่าฝ่ายอื่นมาก ซึ่งเป็นผลลัพธ์ปกติของความขัดแย้งทางอาวุธ แต่ความสูญเสียที่จับต้องไม่ได้กลับส่งผลกระทบในวงกว้างกว่านั้น

  รอยร้าวระหว่างรัฐบาลทรัมป์และยุโรปที่เคยมีอยู่ได้ขยายกว้างขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เมื่อสมาชิก NATO ส่วนใหญ่เลือกที่จะวางตัวเป็นกลางและไม่ให้การสนับสนุนสหรัฐฯ ในทางกลับกัน อิหร่านได้เผาสะพานความสัมพันธ์กับหลายประเทศในตะวันออกกลาง ซึ่งการกลับมาคืนดีอาจต้องรอจนกว่าจะมีการเปลี่ยนระเบียบการปกครอง (Regime change) นอกจากนี้ ภาพลักษณ์ของรัฐบาลอิหร่านยังถูกมองว่ายอมรับการถูกโจมตีอย่างสงบนิ่ง โดยเลือกที่จะตอบโต้พันธมิตรของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลางแทนที่จะโจมตีสหรัฐฯ โดยตรง ส่งผลให้ชาวอิหร่านขาดความเชื่อมั่นในขีดความสามารถของรัฐบาลในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติ

  การที่รัสเซียและจีนใช้สิทธิยับยั้ง (Veto) มติเรื่องช่องแคบฮอร์มุซใน UN และการแอบส่งอาวุธรวมถึงข้อมูลข่าวกรองให้อิหร่านในช่วงสงคราม แสดงให้เห็นถึงการเลือกข้างอย่างชัดเจน หลังจากที่พวกเขาเสียซีเรีย (Syria) ให้กับตุรกี (Turkey) ไปแล้ว ตอนนี้พวกเขาอาจสูญเสียอิทธิพลในพื้นที่ส่วนที่เหลือของตะวันออกกลางไปทั้งหมด ความแตกแยกของนิกายเชียะห์และซุนนีได้กลายเป็นความแตกแยกทางภูมิรัฐศาสตร์ที่กว้างขึ้น โดยซุนนีเลือกข้างตะวันตก ส่วนเชียะห์เลือกข้างรัสเซีย จีน และเกาหลีเหนือ

  ในมิติด้านการทหาร อาวุธป้องกันภัยทางอากาศของรัสเซียและจีนได้รับความเสียหายด้านชื่อเสียงอย่างหนัก หลังจากการสกัดกั้นที่ล้มเหลวทั้งในข้อพิพาทอินเดีย-ปากีสถาน การจับกุมนิโคลัส มาดูโร ในเวเนซุเอลา และล่าสุดคือสงครามอิหร่าน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสหรัฐฯ มีความสามารถในการทำลายระบบป้องกันเหล่านี้ได้อย่างง่ายดาย จีนถูกมองว่าขายอุปกรณ์ที่ล้าสมัย ซึ่งจะส่งผลให้ผู้ซื้อทั่วโลกเกิดความระมัดระวังมากขึ้นในอนาคต

  ประสิทธิภาพของช่องแคบฮอร์มุซในฐานะจุดยุทธศาสตร์ที่ปิดกั้นได้ ทำให้จีนกังวลถึงศักยภาพที่คล้ายคลึงกันของช่องแคบมะละกา ซึ่งเป็นเส้นทางผ่านของน้ำมันนำเข้าส่วนใหญ่ของจีน ในขณะที่อินเดียกำลังสร้างฐานที่มั่นบนเกาะใกล้ช่องแคบดังกล่าว นอกจากนี้ บทเรียนจากสงครามอิหร่านและการลดลงของคลังอาวุธสหรัฐฯ ดูเหมือนจะกลายเป็นปัจจัยป้องปรามไม่ให้จีนเคลื่อนไหวต่อไต้หวัน (Taiwan) ในช่วงเวลานี้

  ผู้ที่ได้รับผลประโยชน์สูงสุดคืออิสราเอล โดยมีสหรัฐฯ คอยหนุนหลังอย่างชัดเจน ท่ามกลางกระแสข่าวว่า เบนจามิน เนทันยาฮู (Benjamin Netanyahu) เป็นผู้ผลักดันทรัมป์เข้าสู่สงครามครั้งนี้ แม้ทรัมป์จะไม่ใช่คนที่ยอมคนง่าย แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่ามีแรงกระตุ้นเกิดขึ้น ในช่วงสงคราม อิสราเอลมีอิสระในการปฏิบัติการในเลบานอน สร้างความสูญเสียอย่างหนักต่อกลุ่มเฮซบอลลาห์ (Hezbollah) ซึ่งช่วยให้รัฐบาลเบรุตสามารถลดบทบาทของเฮซบอลลาห์และกลับมาควบคุมประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ

  ทรัมป์ได้ตอกย้ำภาพลักษณ์ของ “ผู้มีอิทธิพล” ที่กล้าเผชิญหน้ากับ “นักเลงเจ้าถิ่น” อย่างอิหร่าน ซึ่งเป็นบทบาทที่เขาชื่นชอบ การช่วยเหลือลูกเรือจากประเทศศัตรูในช่วงสงครามช่วยเสริมภาพลักษณ์ของสหรัฐฯ และความสูญเสียที่เกิดขึ้นระหว่างการช่วยเหลือนั้นจะถูกจดจำว่าเป็นราคาที่สหรัฐฯ ยอมจ่ายเพื่อเจ้าหน้าที่ทุกคน ขีดความสามารถของเครื่องจักรสงครามสหรัฐฯ ในการปฏิบัติการไกลจากบ้านเกิดโดยไม่ได้รับอันตราย และการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบระหว่างกองทัพสหรัฐฯ และอิสราเอลได้รับการพิสูจน์แล้วอย่างไม่มีข้อโต้แย้ง

  อินเดีย แม้จะมีความสัมพันธ์ที่ดีกับอิหร่านและรัสเซียในช่วงสงคราม แต่ก็ได้ยืนยันการมีอยู่ของตนในภูมิภาคด้วยการเปิดรับอิสราเอลอย่างเต็มตัว ความร่วมมือทางเทคโนโลยีและการทหารระหว่างสองชาติกำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้ความพยายามของจีนที่จะแยกอินเดียออกจากสหรัฐฯ กลายเป็นเพียงความเพ้อฝัน ในขณะที่ยูเครน (Ukraine) ได้รับประโยชน์ทางการเงินและชื่อเสียงจากการขายโดรนสกัดกั้นราคาถูกให้กับตะวันออกกลาง ซึ่งจะยังคงเป็นผู้เล่นหลักในธุรกิจนี้ต่อไปในอนาคตอันใกล้ แม้จะไม่มีผู้ชนะที่ชัดเจนในสงครามอิหร่าน แต่ผลลัพธ์เบื้องต้นได้เปลี่ยนแปลงโลกไปในทิศทางที่สำคัญยิ่งแล้ว

---

IMCT NEWS

ที่มา https://asiatimes.com/2026/04/deal-or-no-deal-iran-war-has-birthed-a-new-world-order/